Als Zomergast leek Herman Koch een spel te spelen met hoe ver je kon gaan in verzonnen verhalen. Dat pakte niet altijd goed uit
In dit artikel:
Herman Koch sloot Zomergasten 2025 af in een gesprek met Griet Op de Beeck, waarin hij speels maar ook ontwijkend om zijn emoties heen draaide. Aan het slot stelde hij ambitieus dat hij „de enige Zomergast [zou] zijn die geen vochtige ogen zal krijgen”; Op de Beeck reageerde met een voorbehoudend „we zullen zien”. De recent bekendgemaakte prostaatkanker was slechts kort onderwerp van gesprek en nam niet de hoofdrol in de uitzending.
De avond belichtte vooral persoonlijke herinneringen en stemmingen: de dood van zijn moeder, een ingewikkelde relatie met zijn vader, kleine geluksmomenten tijdens etentjes met vrouw en zoon, en de eenzaamheid die hij ervaart op zijn tractor. Koch vertelde ook dat hormoonmedicatie hem emotioneler had gemaakt — bij muziek van Marília Mendonça raakte hij ooit geëmotioneerd en vroeg zich af of dat aan hem lag of aan de pillen.
Veel fragmenten die Koch koos, draaiden om het thema waarheid versus leugen. Hij toonde scenes uit de film American Fiction (gebaseerd op werk van Percival Everett) en de documentaire over Enric Marco, een man die concentratiekampervaringen verzon. Koch gebruikte zulke voorbeelden om te onderzoeken hoe ver iemand kan gaan in zijn eigen verzinsels en zich er zelfs door ontroerd kan voelen. Ook zijn anekdote uit een callcenter — een absurd telefoongesprek waarin een beller zogenaamd vertelde dat haar man overleden was — versterkte dat spel met de werkelijkheid.
Het theatrale, licht provocerende spel van Koch werkte lang niet altijd; zonder een medespeler verliep het begin traag en soms ongemakkelijk. Dat ongemak leek ook in de chemie met Op de Beeck te zitten: hun verschillende opvattingen over humor zorgden voor gespannen momenten, zoals bij een opmerking over literaire prijzen die Koch liever niet verder toelichtte. Al met al was het een avond over toneel en waarheid, met ziekte als achtergrondtoon maar niet als bepalend verhaal.