Als politici hun teksten laten gladstrijken door AI is dat een verschraling van de democratie

In dit artikel:

Paus Leo XIV waarschuwde op 2 oktober kunstenaars voor het verlies van de menselijke “vonkje” in een tijd waarin kunstmatige intelligentie teksten, muziek en beelden kan maken. Volgens hem dreigt niet alleen censuur, maar vooral homogenisering: een overvloed aan gladde, technisch verfijnde AI-producties kan het echte luisteren en kijken onmogelijk maken.

Die ontwikkeling is al zichtbaar in het publieke debat. Sociale media staan vol generieke retoriek, wetenschappelijke publicaties bevatten steeds vaker verzonnen verwijzingen en ook Nederlandse politici zetten AI in. Onderzoek van De Groene en Investico wijst uit dat 68 Kamerleden dit jaar tijdens debatten AI-teksten hebben uitgesproken. Twaalf van hen deden dat in meer dan de helft van hun bijdragen. Sommigen gebruiken de technologie openlijk, anderen zeggen haar alleen in te zetten om teksten in te korten.

De kern van de kritiek is niet dat AI als hulpmiddel per definitie verkeerd is. De technologie kan volgens de auteur nuttig zijn in onder meer de zorg, bij klimaatvraagstukken en voor dataonderzoek. Wel is het problematisch wanneer volksvertegenwoordigers hun inhoudelijke keuzes aan commerciële technologiebedrijven overlaten. Volt-leider Laurens Dassen benadrukt dat politici zelf moeten bepalen welke informatie behouden blijft.

Daarnaast dreigt volgens de auteur de veelstemmigheid van het parlement te verdwijnen. De uiteenlopende ervaringen, dialecten en formuleringen van 150 Kamerleden maken de democratie juist levendig. Steriele, uniforme AI-teksten vervangen die menselijke eigenheid door zielloze algemeenheden en verzwakken daarmee de politieke vertegenwoordiging.