'Als je erkent dat Trump erbij kan, hoe kún je dan doorgaan?' Rechter wijst eis over IT-dienst voor DigiD af
In dit artikel:
Drie burgers hebben bij de rechtbank in Den Haag een kort geding aangespannen tegen de Staat om te voorkomen dat het digitale identificatiesysteem DigiD indirect onder Amerikaans beheer komt te vallen via de voorgenomen overname van IT‑leverancier Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl. De eisers – activiste Karin Ramaker, voormalig softwaremedewerker Jacqueline Roig en een aangespannen, anonieme man – werken nog maar net samen en voeren een haastige juridische actie uit uit vrees voor risico’s voor privacy en democratie.
Ramaker startte eerder een petitie die inmiddels bijna 200.000 handtekeningen heeft verzameld; zij en Roig vrezen dat Amerikaanse wetgeving en mogelijk toezicht van Amerikaanse autoriteiten DigiD‑gegevens kwetsbaar kunnen maken. Roig stapte in de zaak nadat staatssecretaris Eric van der Burg (BZK) in april akkoord ging met verlenging van het contract met Solvinity tot augustus 2028. Volgens de eisers toont dat besluit aan dat het ministerie niet serieus zoekt naar alternatieven, zoals een beheer in eigen huis of een andere Nederlandse partij, terwijl de Tweede Kamer via moties heeft aangegeven niet te willen dat DigiD bij een Amerikaans bedrijf terechtkomt.
Tijdens de zitting in Den Haag verklaarde de landsadvocaat namens de Staat dat een snelle wissel van leverancier de continuïteit en veiligheid van DigiD en aanverwante digitale diensten in gevaar kan brengen: uitval zou onder meer problemen veroorzaken bij belastingaangiften en toeslagen. Het ministerie beroept zich op tijd voor zorgvuldigheid en stelt dat Logius voorlopig niet de capaciteit bezit om DigiD zelf te draaien. Tegelijkertijd wijzen vertegenwoordigers van de Staat op lopende onderhandelingen met Solvinity en Kyndryl om toegang voor buitenstaanders – waaronder buitenlandse overheden – zoveel mogelijk te beperken.
De eisers en hun advocaat betogen juist dat de Staat onrechtmatig handelt door het risico te accepteren dat persoonsgegevens voor Amerikaanse autoriteiten toegankelijk zouden kunnen worden. Zij halen steun uit verklaringen van ondernemers en IT‑experts die zeggen dat een overstap naar een andere beheerder binnen enkele maanden haalbaar is. Het gebrek aan transparantie over eventuele verzoeken van buitenlandse inlichtingendiensten versterkt hun onvrede.
De rechtbank wees er op dat de overname nog niet definitief is: goedkeuring door de minister van Economische Zaken en een toetsing door het Bureau Toetsing Investeringen staan nog open. Ook kwam naar voren dat het contract mogelijk tussentijds opgezegd kan worden bij eigenaarswisseling, wat nieuwe juridische opties schept. De rechter gaf aan de zaak voorlopig af te wijzen vanwege procesmatige overwegingen en zal de motivering schriftelijk vastleggen; de juridische strijd rondom DigiD en de Kyndryl‑overname blijft daarmee voortduren. Roig zei vooraf al te hebben gerekend op een negatief vonnis, maar benadrukte dat het belangrijk was zich te verzetten.