Als je er niet naar handelt, heb je niks aan nieuwe data over de oceaan
In dit artikel:
Een rechter heeft het besluit van voormalig staatssecretaris Jean Frédéric Rummenie (BBB) vernietigd om het Nederlandse deel van de Borkumse Stenen niet aan te wijzen als Natura-2000-gebied. Het gaat om een klein, ecologisch waardevol rifgebied op de zeebodem net boven de Wadden, op de grens met Duitsland — waar het Duitse deel wél al onder Natura 2000 valt. Olie- en gasbedrijf One-Dyas wilde boven dat rif naar gas boren en een kabel leggen, waarna natuurorganisaties onder leiding van Stichting Doggerland aandrongen op bescherming van het Nederlandse deel.
De rechter concludeerde dat Rummenie zijn besluit nam zonder voldoende feitelijke onderbouwing en zonder de beschikbare onderzoeken, zoals het rapport van Oceana uit 2019, goed te betrekken. Ook verwierp de rechtbank de poging van One-Dyas en het ministerie om de natuurorganisaties buiten spel te zetten door hun rechtspositie aan te vechten. De uitspraak verplicht de opvolger van Rummenie om binnen negen maanden het besluit grondiger voor te bereiden.
De uitspraak viel samen met het einde van de European Ocean Days in Brussel, waar Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen de lancering van ‘OceanEye’ aankondigde — een EU-platform voor oceaandata met 50 miljoen euro voor twee jaar. De redactie stelt echter dat gebrek aan data niet het grootste probleem is; er liggen al nationale en internationale rapporten (zoals OSPAR’s Quality Status Report 2023 en De Staat van de Noordzee 2023) die een verslechterende biodiversiteit en schadelijke activiteiten (lozingen, schadelijke visserij, overbevissing) documenteren. Ondanks die kennis volgen vaak geen effectieve maatregelen omdat economische en geopolitieke belangen prevaleren.
De zaak rond de Borkumse Stenen illustreert dat beschikbare wetenschappelijke informatie genegeerd kan worden in besluitvorming, en dat juridische stappen nodig zijn om milieuverantwoordelijkheid af te dwingen. De nieuwe staatssecretaris krijgt nu de kans — en volgens critici de plicht — de bestaande onderzoeken wél serieus te onderzoeken en rekening te houden met de beschermingswaarden van het rif.