Als het nieuws over de twee doden doordringt, vallen de toeterende boeren in Den Bosch stil - voor even

In dit artikel:

Het boerenprotest in en rond Den Bosch kreeg vrijdag een abrupt andere lading nadat bij Heesch twee mensen omkwamen en zes anderen gewond raakten bij een kettingbotsing op de A59. De file was ontstaan doordat tractoren langzaam over de snelweg reden op weg naar het provinciehuis van Noord-Brabant. Nadat het nieuws bekend werd, werd de muziek uitgezet en werd het programma ingekort. In het provinciehuis werd een minuut stilte gehouden.

De boeren protesteerden tegen het provinciale plan om de natuurvergunningen van vijf pluimveehouders in te trekken. De bedrijven liggen bij de natuurgebieden De Peel en Kampina en gelden als piekbelasters. Volgens de demonstranten bedreigt het besluit niet alleen deze ondernemers, maar ook het vertrouwen van alle boeren in de overheid. De provincie benadrukte dat het besluit nog niet definitief is. Gedeputeerde Saskia Boelema zei dat zij het besluit samen met het gehele college heeft genomen.

Tijdens het debat in de Statenzaal spraken 21 insprekers zich uit tegen de vergunningintrekkingen. Zij noemden de maatregel een gevaarlijk precedent. Mark van den Oever van Farmers Defence Force kreeg kritiek nadat hij de situatie van boeren opnieuw vergeleek met de Jodenvervolging en een aangepaste Jodenster droeg. Premier Rob Jetten veroordeelde die actie.

Buiten bleef de spanning zichtbaar. Boeren maakten lawaai toen Boelema op grote schermen verscheen, waardoor haar boodschap dat er nog niets onomkeerbaar is nauwelijks te horen was. Een tractor verplaatste bovendien een betonblok bij de afzetting; later reed een groep tractoren langs de blokkade, waarna de politie ingreep.

Ondanks de dodelijke aanrijding reden tientallen boeren later opnieuw via de snelweg uit Den Bosch. De organisatie had gevraagd binnenwegen te gebruiken. In Zeeland kozen honderden boeren voor een kortere tractoractie op de N59, mede om de risico’s op de weg te beperken. Jetten noemde het gebruik van snelwegen door tractoren levensgevaarlijk.

De rol van politie en Openbaar Ministerie leidde tot extra discussie. Het OM had vooraf laten weten dat tractoren niet actief van snelwegen zouden worden geweerd, hoewel dat wettelijk verboden is, omdat het demonstratierecht zou worden gefaciliteerd. Alleen bij gevaarlijke situaties zou worden ingegrepen. Hoogleraar bestuursrecht Jan Brouwer vindt die aanpak ernstig, omdat tractoren op snelwegen volgens hem per definitie een gevaar vormen. Het OM erkende vrijdag dat zijn eerdere communicatie ongelukkig was en Jetten riep op tot een evaluatie door politie, OM en de betrokken burgemeester.