Als het misgaat, moeten Nederlandse F-35's Japan te hulp kunnen schieten
In dit artikel:
„Het is de eerste keer dat wij Nederlandse F-35-gevechtsvliegtuigen hier mogen ontvangen”, zei generaal Takehiro Morita op luchtmachtbasis Misawa in het noorden van Japan, waar Nederlandse eenheden samen met Japanse en Amerikaanse squadrons deelnemen aan oefening Kazaguruma Guardian (‘windmolenbeschermer’). Commandant van de Koninklijke Lucht- en Ruimtestrijdkrachten André Steur reageerde in soortgelijke geest: „We staan samen, we schrikken samen af en we vechten samen.” Wat begon als een ceremonieel bezoek met handdrukken en foto’s heeft een duidelijk militair doel: het oefenen van luchtgevechten en aanvallen op gronddoelen, gevolgd door vertrekkende F-35’s die met oorverdovend geraas opstegen.
De oefeningen passen in een bredere Japanse heroriëntatie op veiligheid. Tokio voert de grootste militaire opbouw sinds decennia door: het defensiebudget voor 2024 klom met meer dan 20% naar ruim 8.000 miljard yen (circa 43 miljard euro) en het streeft uiteindelijk naar uitgaven boven 2% van het bbp. Redenen zijn de regelmatige rakettesten van Noord-Korea, een toenemende maritieme aanwezigheid van China en Rusland en gezamenlijke patrouilles van die landen door strategische routes zoals de Straat van Tsugaru, vlakbij Misawa.
De samenwerking met Nederland moet ook een signaal van afschrikking uitdragen. Volgens Steur is het doel te laten zien dat bondgenoten effectief samenwerken zodat potentiële tegenstanders het risico van een confrontatie heroverwegen; tegelijk sluit hij gezamenlijke inzet in geval van escalatie niet uit. Luitenant-kolonel Pascal Smaal, leider van het Nederlandse detachement, benadrukte de praktische kant: vrijwel identieke vliegtuigen, gelijksoortige procedures en de mogelijkheid om lokaal materieel te gebruiken maken inzet van een klein, mobiel team wereldwijd haalbaar.
Nederlands betrokkenheid sluit aan op een recente beleidsverschuiving: sinds de Indo-Pacific-strategie van 2020 zoekt Nederland nadrukkelijker rol in die regio om economische belangen te beschermen — ongeveer een vijfde van de wereldhandel passeert de Straat van Taiwan. Spanningen over Taiwan hebben de relaties in de regio verhard; premier Sanae Takaichi suggereerde mogelijke Japanse betrokkenheid bij een conflict rond Taiwan, wat Peking scherp afkeurde. China waarschuwt tegen activiteiten die „onrust” in de regio kunnen zaaien en is kritisch over westerse militarisering van de Indo-Pacific.
De missie in Misawa toont hoe Japan zijn samenwerking met Europese partners, waaronder Nederland, intenser kiest als antwoord op een onzekerdere strategische omgeving en twijfels over de Amerikaanse beleidsrichting.