Als expert jeugd en media maakte ze zich zelden zorgen, maar die sociale media? 'Ze ondermijnen de autonomie'

In dit artikel:

Hoogleraar media, jeugd en samenleving Patti Valkenburg heeft jarenlang de zorgen over de invloed van media op jongeren vaak genuanceerd of weggenomen. Nu zij afscheid neemt, klinkt juist bij haar een duidelijke waarschuwing: vooral de huidige sociale media kunnen schadelijk zijn voor kinderen en tieners. Volgens Valkenburg zit het verschil met eerdere media niet alleen in de inhoud, maar vooral in de manier waarop platforms werken: ze zijn ontworpen om gebruikers zo lang mogelijk vast te houden, voortdurend reacties uit te lokken en persoonlijke informatie te benutten. Daardoor kunnen jongeren sneller verstrikt raken in vergelijking, druk en verslavend gebruik.

De kern van haar zorg is dat sociale media niet meer passief worden bekeken, maar jongeren actief sturen via algoritmes en notificaties. Dat maakt de invloed intenser en moeilijker te ontwijken dan bij televisie, games of internet zoals die vroeger werden besproken. Valkenburg waarschuwt daarmee dat de maatschappelijke discussie niet meer kan blijven steken in oude paniek over “schermtijd”, maar moet gaan over de specifieke technische en commerciële logica achter moderne platforms en de gevolgen daarvan voor het opgroeien van jongeren.