"Als bom die in je borstkas ontploft": ook België heeft patiënten met hartimplantaat Biotronik dat onnodige schokken geeft

In dit artikel:

Cardioloog Frédéric Van Heuverswyn (UZ Gent) waarschuwt dat ook in België patiënten rondlopen met Biotronik‑hartdraden (Linox) die te snel defect raken en daardoor onterechte, pijnlijke shocks kunnen geven. De Nederlandse uitzending Nieuwsuur toonde dat duizenden mensen in Nederland al jaren een ICD hebben met zulke elektroden; daar zijn zeker 4.600 dragers bekend. Studies wijzen uit dat de Linox‑draden vaker dan verwacht uitvallen: ongeveer 8% na vijf jaar en rond 15% na zeven jaar.

Het probleem is dat een defibrillator normaal een hoge schok (ongeveer 900 volt) toedient bij levensbedreigende ritmestoornissen, meestal terwijl de patiënt bewusteloos is. Als de isolatie of signaaldetectie van de draad faalt, kan het toestel een schok geven terwijl iemand bij bewustzijn is. Een anonieme patiënt omschrijft dat als “alsof een bom in je borstkas ontploft”, nadat hij tientallen onterechte schokken kreeg.

Artsen en de fabrikant zouden al jaren op de hoogte zijn van storende signalen. Een Nederlandse studie uit 2024 concludeerde dat Linox‑elektroden ruim drie keer vaker defecten vertoonden dan wetenschappelijk acceptabel wordt gevonden. Biotronik houdt vol dat de draden “veilig en betrouwbaar” zijn en ziet volgens Nieuwsuur geen aanleiding voor een veiligheidswaarschuwing.

Van Heuverswyn nuanceert: elke pacemaker‑/defibrillatorelektrode ondervindt slijtage omdat het een complexe kabel is die miljoenen keren met het hart meebeweegt. Om risico’s te spreiden gebruikt UZ Gent meerdere leveranciers; Biotronik is één van de vijf wereldwijde leveranciers en haar elektroden worden in Gent al jaren niet meer geïmplanteerd. Preventief verwijderen van draden is geen eenvoudige oplossing: extractie brengt eigen risico’s met zich mee en wordt alleen gedaan bij duidelijke aanwijzingen.

Als belangrijkste beschermingsmaatregel noemt Van Heuverswyn telemonitoring: sinds 2015 is het internationaal aan te raden dat patiënten een thuisunit krijgen die ’s nachts gegevens doorstuurt naar het ziekenhuis, zodat beginnende storingen vroegtijdig opgemerkt kunnen worden. In België bestaat daar echter nog geen terugbetaling voor; ziekenhuizen investeren veel onbetaalde werktijd in opvolging en patiënten dragen vaak zelf kosten.

In Nederland stelt Nieuwsuur bovendien dat veel getroffen patiënten nooit adequaat geïnformeerd zijn. De NVVC begrijpt dat open communicatie moeilijk ligt omdat het vertrouwen in een levensreddend apparaat moet blijven bestaan.