Alles wat Robert Redford (1936-2025) aanraakte, veranderde in goud
In dit artikel:
Acteur, regisseur en producent Robert Redford is op dinsdag 16 september op 89‑jarige leeftijd overleden. Als één van de gezichtsbepalende sterren van Hollywood bouwde hij in een carrière van decennia een imago op als knappe, intelligente leading man die vaak juist zijn beste werk liet zien als helft van een koppel in buddyfilms en onderzoeksdrama’s.
Redford (geboren 1936 in Santa Monica) begon aanvankelijk met schilderen en zwierf na het overlijden van zijn moeder door Europa, maar koos daarna voor acteren en volgde les aan de American Academy of Dramatic Arts. Na theaterwerk en vroege tv‑rollen brak hij door in films en groeide hij uit tot een veelzijdig boegbeeld van de Amerikaanse cinema. Zijn bekendste vroege samenwerkingen waren met Paul Newman in Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969) en The Sting (1973), en met Dustin Hoffman in het journalistieke drama All the President’s Men (1976). In die films kwam Redford’s kalme, charmante presence perfect tot zijn recht naast sterk contrasterende tegenspelers.
Redford werkte vaak met regisseurs als George Roy Hill en Sydney Pollack en speelde tegenover grote namen als Jane Fonda, Barbra Streisand, Meryl Streep, Mia Farrow, Michelle Pfeiffer en Demi Moore. Hoewel hij zelden slechteriken vertolkte — wanneer hij dat wél deed, zoals in Indecent Proposal, stuitte dat op kritiek omdat het haaks stond op zijn publieke persona — nam hij ook solitaire, veeleisende rollen aan. Twee solopunten in zijn oeuvre zijn Jeremiah Johnson (1972), waarin hij als eenzame trapper de natuur in trekt, en All Is Lost (2013), een vrijwel woordloze overlevingsfilm waarin hij op 77‑jarige leeftijd een hele film alleen draagt.
Naast acteren ontwikkelde Redford zich tot regisseur en pleitbezorger van onafhankelijke film. Zijn regiedebuut Ordinary People won meerdere Oscars, waaronder die voor beste film en beste regie, en in 1978 richtte hij het Sundance Film Festival op in Utah op — een initiatief dat sindsdien een cruciale springplank is gebleken voor onafhankelijke filmmakers en een blijvende erfenis vormt van zijn betrokkenheid bij film buiten het studiostelsel.
Privé stond Redford bekend als iemand die sterrendom ambivalent bekeek: charmant en toegankelijk, maar niet gretig naar roem. Zijn liefde voor de Amerikaanse natuur — herinneringen aan jeugdjaren in Yosemite — beïnvloedde zowel zijn levensstijl als filmthema’s. In totaal speelde hij ongeveer 86 rollen en wisselde hij slim tussen commercieel succes en artistiek serieuze projecten.
Redford laat een veelzijdig nalatenschap achter: de onmiskenbare filmgezichten die hij creëerde, zijn regiewerk en vooral het duurzame platform Sundance dat de onafhankelijke cinema een stem gaf. Voor velen blijft hij exemplarisch voor een bepaalde Amerikaanse filmtraditie — zowel als icoon op het witte doek als mentor en pleitbezorger voor nieuw talent.