Alle ogen op Bulgarije, een week na het verlies van Orbán

In dit artikel:

Zondag gaat Bulgarije opnieuw naar de stembus — de achtste keer in vijf jaar — en favoriet is oud-president en voormalig MiG‑29‑piloot Rumen Radev. Met zijn net opgerichte beweging Progressief Bulgarije staat hij in de peilingen rond 31 procent en profileert zich als outsider die de invloed van oligarchen en grootschalige corruptie wil breken. Radev voert een inhoudelijk vaag campagnabeleid, toont zich boven de partijpolitiek en geeft weinig interviews; in zijn promotiebeelden zit hij in de cockpit van zijn straaljager.

Wat Brussel bezorgd maakt, is niet alleen zijn binnenlandse profilering, maar vooral zijn buitenlandstandpunten. Radev heeft betoogd dat Oekraïne de oorlog zou verliezen en pleit voor vrede met Rusland; hij verzette zich tegen een samenwerkingsovereenkomst van Sofia met Oekraïne. Daardoor rijst de vraag niet alleen of hij wint, maar vooral welke koers een eventuele door Radev gesteunde coalitie zal voeren en in hoeverre die postura’s Europese besluitvorming kunnen blokkeren.

Voor landen als Nederland is dat geen abstract risico. Het Nederlandse vestigingsklimaat profiteert van een voorspelbare interne markt; wanneer een lidstaat investeringsbeslissingen, sancties of veiligheidsarrangementen kan vertragen of tegenhouden, ondermijnt dat de geloofwaardigheid van de hele Unie. Zelfs gedeeltelijke blokkades kunnen dossiers maanden of jaren vertragen.

Bulgarië is niet het enige risico: in Frankrijk hebben Marine Le Pen en Jordan Bardella momentum dat, bij succes, grotere gevolgen zou kunnen hebben omdat Frankrijk als kernmacht en groot lidstaat veel meer invloed heeft dan Bulgarije. De kern van het probleem ligt volgens het artikel dieper: het vereiste van unanimiteit op gevoelige EU-dossiers maakt de Unie structureel kwetsbaar — daardoor is elke nationale verkiezing potentieel ook een Europese crisis.