Alle Haagse 'thuisonderwijskinderen' na vernietigende uitspraak toch naar school
In dit artikel:
In Den Haag trekt de gemeente de vrijstellingen voor leerplicht weg van 102 kinderen die tot nu toe thuisblijven vanwege de levensbeschouwing van hun ouders; zij moeten na de zomervakantie naar school. Wethouder Hilbert Bredemeijer grijpt in omdat er geen toezicht is op thuisonderwijs en leerlingen zo “buiten beeld” raken. De stad is hiermee de eerste gemeente die de vrijstellingen intrekt, maar verwacht dat andere gemeenten kunnen volgen.
De stap volgt op een recente uitspraak van de Hoge Raad: ouders mogen alleen aanspraak maken op vrijstelling (artikel 5 onder b) wanneer er geen openbare school binnen een redelijke afstand is — voor basisscholen maximaal 6 km en voor middelbare scholen 20 km. In een dichtbevolkte stad als Den Haag geldt dat praktisch niemand aan die voorwaarde voldoet. De vrijstellingen in Den Haag zijn de afgelopen vijf jaar verviervoudigd; of al die kinderen daadwerkelijk thuisonderwijs krijgen is onduidelijk omdat er geen controle op bestaat.
Hoewel de Hoge Raad niet expliciet oordeelde over kinderen die al jaren herhaalde beroepen indienen tegen intrekking van een vrijstelling, zegt Ingrado (de landelijke leerplichtorganisatie) dat gemeenten niet hoeven te wachten op een landelijke afhandeling. Bredemeijer benadrukt dat Den Haag genoeg scholen heeft — ongeveer 200 met uiteenlopende richtingen — en dat kinderen daarmee niet alleen les krijgen van gediplomeerde docenten maar ook een belangrijke sociale omgeving vinden.
Als ouders hun kinderen niet inschrijven, kondigt de gemeente handhaving aan en zal het Openbaar Ministerie worden ingeschakeld. Vorig jaar legde het OM dergelijke zaken tijdelijk stil vanwege rechtsongelijkheid in de landelijke handhaving; de Hoge Raad riep het OM op weer op te treden, maar er is nog geen publieke reactie. Ook blijft onduidelijk of boetes van enkele honderden euro’s ouders zullen ontmoedigen.
Nationaal stijgt het aantal 5-b‑kinderen: vorig schooljaar ging het om 2.860 leerlingen, 16% meer dan het jaar ervoor en bijna een verdubbeling ten opzichte van vijf jaar terug. Staatssecretaris Judith Tielen heeft aangekondigd te willen zoeken naar een Kamermeerderheid om artikel 5 onder b te schrappen, of anders te regelen dat er toezicht komt op thuisonderwijs — beiden zouden de huidige onduidelijkheid moeten wegnemen.