Alie Hoek-van Kooten las Bijbel door bril van arts: „Alles strookt met medische wetenschap"

In dit artikel:

Alie Hoek-van Kooten (76), arts en al zo'n dertig jaar bezig met medische aspecten van Bijbelteksten, heeft haar bevindingen gebundeld in een boek en geeft er lezingen over. In haar woning in Veenendaal legt ze uit dat veel Bijbelverhalen medische verklaringen bevatten die predikanten vaak onbenoemd laten, terwijl ze goed passen bij moderne geneeskunde.

Als voorbeeld noemt Hoek het bijbelse beeld van Jezus die in de hof van Getsemane „bloed zweette” (Lukas is arts): het fenomeen hematidrosis bestaat — bij extreme stress kunnen bloedvaatjes rond zweetklieren scheuren waardoor bloed in zweet voorkomt. Ze wijst verder op de voorschriften in Leviticus (isolatie van melaatsen, bedekken van de mond, vermijden van iemands bed bij „vloeiing”), die aansluiten op wat we inmiddels weten over bacteriële overdracht en infectiepreventie — vergelijkbaar met maatregelen tijdens de coronatijd.

Hoek licht enkele specifieke gevallen toe: de gangbare besnijdenis op de achtste dag past bij de ontwikkeling van bloedstollingsstoffen bij pasgeborenen, die rond die dag hun hoogste niveau bereiken; dat beperkt het risico op levensgevaarlijk bloedverlies. De reus Goliath zou volgens haar het gevolg kunnen zijn van een hypofysetumor (gigantisme), een aandoening die ook het gezichtsveld aantast en daardoor het missen van een aankomende steen kan verklaren. Voor Paulus’ „doorn in het vlees” pleit zij voor een oogaandoening: aanwijzingen zijn diens verzoek dat men zijn ogen zou willen uitgraven en het feit dat hij sommige brieven juist wél met eigen hand in grote letters ondertekent.

Tot slot legt Hoek uit dat anticonceptie in Oudtestamentische tijden weinig aan de orde was omdat langdurige, intensieve borstvoeding natuurlijk de eisprong remt (lactationele amenorroe), waardoor vrouwen van toen doorgaans minder kinderen kregen dan men denkt. Haar conclusie: medische observaties in de Bijbel zijn opmerkelijk consistent met actuele medische kennis.