Man die Gaza uit slop moet trekken wil puin in zee schuiven om land te creëren
In dit artikel:
Ali Shaath, geboren in 1958 in Khan Younis en tegenwoordig woonachtig op de Westelijke Jordaanoever, is aangesteld als voorzitter van het Palestijnse comité dat tijdelijk bestuur over de Gazastrook moet voeren. De civiel ingenieur, opgeleid in Glasgow en voormalig onderminister van de Palestijnse Autoriteit, leidt een groep van vijftien technocraten die na jaren van Hamas-bestuur de wederopbouw en het dagelijks bestuur van Gaza moeten organiseren. Zijn benoeming luidt de tweede fase in van het twintigpuntenplan van voormalig president Trump, nadat in oktober een staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas tot stand kwam.
Shaath krijgt de opdracht om een verwoeste enclave met ongeveer twee miljoen inwoners weer op te bouwen: het opruimen van naar schatting 68 miljoen ton puin en onontplofte munitie, het herstellen van infrastructuur en het huisvesten van ontheemden. Hij stelt ambitieuze termen: puinruiming in ongeveer drie jaar en een herstelde, zelfs verbeterde Gaza binnen zeven jaar. Als ingenieur denkt hij creatief te kunnen omgaan met puin—onder meer door restmaterialen als fundering te gebruiken en zelfs nieuwe grond aan te winnen door puin in zee te storten, een methode die in Gaza eerder is toegepast bij havenwerken.
De plannen stuiten echter op grote praktische en politieke obstakels. Een VN-rapport uit 2024 waarschuwt dat volledig herstel van woningen decennia kan duren, mogelijk tot 2040 of later. Shaath is voor zware machines en bouwmateriaal afhankelijk van Israël, dat nog controle uitoefent over grote delen van de strook en veiligheidsbedenkingen heeft bij invoer van apparatuur. Duidelijkheid over de precieze uitvoering van de tweede fase ontbreekt, en Israëlische antwoorden op vragen hierover waren afzijdig.
Politiek blijft het ingewikkeld: volgens de afspraken moet Hamas ontwapenen, iets waar de beweging op korte termijn niet toe bereid lijkt en waarvoor zij een Palestijnse staat willen zien. Hamas heeft echter aangegeven bereid te zijn macht over te dragen aan Shaaths regering en noemt het comité een positieve stap om het staakt-het-vuren te verstevigen en wederopbouw mogelijk te maken. In eerste instantie zou Shaath gezag krijgen over ongeveer de helft van het gedeelte van Gaza dat niet door Israël wordt bezet; uiteindelijk streeft men naar bestuur over de volledige circa 365 km².