Ali B wil in cassatie: wat is dat en maakt hij kans zijn straf te ontlopen?

In dit artikel:

De Nederlandse rechtsgang kent drie lagen: rechtbank, gerechtshof en de Hoge Raad als hoogste instantie. Zaken beginnen bij de rechtbank; tegen een uitspraak kan zowel het Openbaar Ministerie (OM) als de verdediging in hoger beroep bij het hof. Als daarna nog bezwaren blijven, volgt cassatie bij de Hoge Raad, waarbij niet de feiten opnieuw worden gewogen maar wordt beoordeeld of de wet correct is toegepast en de motivering van het hof juridisch deugt.

Ali B staat nu op zo’n cassatiestap. In 2024 eiste het OM drie jaar gevangenisstraf; de rechtbank legde twee jaar op. In hoger beroep vroeg het OM 2,5 jaar, maar het gerechtshof veroordeelde Ali B tot drie jaar. De rapper en zijn advocaat Bart Swier hebben aangekondigd dat hij in cassatie gaat; hij heeft daarvoor twee weken om definitief te beslissen. Advocaat Swier heeft laten weten dat de cliënt zich niet kan vinden in de uitspraak.

Cassatie verloopt schriftelijk zonder openbare zitting. De Hoge Raad onderzoekt of procedurele of juridische fouten zijn gemaakt — bijvoorbeeld onjuiste toepassing van een wettelijke regel of onjuiste juridische uitleg door het hof. Als de Hoge Raad geen fouten vindt blijft de uitspraak in stand; wordt er wel een fout vastgesteld, dan vernietigt de Hoge Raad het vonnis en moet de zaak inhoudelijk opnieuw worden behandeld. Een definitieve uitspraak van de Hoge Raad duurt doorgaans ongeveer één tot anderhalf jaar.

De straf hoeft niet direct te worden uitgezeten als Ali B cassatie instelt; hij kan in vrijheid wachten op de uitspraak van de Hoge Raad. Blijft de veroordeling uiteindelijk staan, dan geldt in Nederland de gebruikelijke regeling dat iemand bij goed gedrag tweederde van de straf kan uitzitten.

De strafzaken tegen Ali B betreffen vier zedendelicten tegen drie vrouwen: twee verkrachtingen en twee aanrandingen. In eerste aanleg kreeg hij twee jaar voor de verkrachting van een vrouw in Heiloo en voor een poging tot verkrachting van zangeres Ellen ten Damme; in die fase was hij vrijgesproken van twee pogingen. In hoger beroep veranderde het hof de kwalificatie rond Ten Damme naar een voltooide verkrachting, hield de vrijspraak voor het feit rond zangeres Jill Helena in stand wegens gebrek aan voldoende steunbewijs, en verhoogde de totale straf naar drie jaar.