Algemene Rekenkamer kraakt miljardenmoeras van Jaimi van Essen, die na falen in 155 van de 173 veengebieden nog meer Haagse regie wil

In dit artikel:

De Algemene Rekenkamer concludeert in een rapport van donderdag 29 oktober dat het Nederlandse natuurbeleid voor veengebieden weinig resultaat oplevert. Tussen 2021 en 2030 is bijna twee miljard euro beschikbaar gesteld voor het behoud en herstel van de natuur in 173 veengebieden. Volgens de Rekenkamer voldoen momenteel slechts achttien gebieden aan de vastgestelde kwaliteitscriteria; in 155 gebieden worden de doelen niet gehaald.

De problemen zijn volgens het rapport vooral zichtbaar bij de waterpeilen in zogenoemde bufferzones rond Natura 2000-gebieden. Voor 79 gebieden was behoud van de bestaande kwaliteit het doel, maar in 67 gevallen is dat niet gelukt. Van de 94 gebieden waar verbetering werd nagestreefd, halen 88 de norm niet. De Rekenkamer wijst daarnaast op versnipperde verantwoordelijkheden: provincies, gemeenten, waterschappen en het Rijk zijn allemaal betrokken, waardoor besluitvorming traag verloopt en de regie onduidelijk blijft.

Het verhogen van het grondwaterpeil leidt volgens het artikel tot spanningen met boeren en bewoners. Melkveehouders en akkerbouwers hebben vaak juist een lager waterpeil nodig om landbouwgrond bruikbaar te houden. Ook kunnen woningen, wegen en andere infrastructuur schade oplopen door veranderingen in de waterstand. Daardoor botsen landelijke natuurdoelen met lokale belangen en praktische uitvoerbaarheid.

Het ministerie van Landbouw en Natuur reageert dat de resultaten juist aantonen dat natuurherstel niet kan worden uitgesteld. Volgens het ministerie betekent uitstel verdere achteruitgang. De Rekenkamer stelt tegelijk dat de minister in het bestuurlijke proces slechts een beperkte rol heeft, terwijl provincies en waterschappen veel van de uitvoering dragen.

De auteur gebruikt het rapport om het bredere Natura 2000- en stikstofbeleid scherp te bekritiseren. Volgens hem tonen de tegenvallende resultaten aan dat de normen onhaalbaar zijn in het dichtbevolkte Nederlandse cultuurlandschap. Hij vreest dat het kabinet zal reageren met meer centrale regie, strengere maatregelen voor boeren en extra uitgaven, in plaats van de doelen en regelgeving te herzien. Die conclusie en de oproep om Natura 2000- en stikstofregels te schrappen zijn standpunten van de auteur, niet de vaststelling van de Algemene Rekenkamer.