Alex van Warmerdam schrijft verhalen vol suspense: 'De enige figuur die ik had willen verzinnen is Ripley'
In dit artikel:
Alex van Warmerdam (73) keert na bijna veertig jaar terug in de proza-literatuur met Geen zorgen, ik hou van je, een bundel van zes korte verhalen die balanceren tussen realisme en surrealisme en vooral spanning oproepen. De scènes variëren van klein en filmisch — een krantenjongen die één gratis krant geeft en daarna wordt uitgenodigd — tot steeds donkerder en soms morbide situaties: een oom die smoorverliefd wordt op een meisje in de zandbak, een minnares die haar baby achterlaat met strikte instructies, een buurman die wordt meegesleept na het bespieden van een barbecue.
Van Warmerdam, bekend als regisseur van theater en speelfilm en schilder, debuteerde in 1987 met de roman De hand van een vreemde maar concentreerde zich decennialang op podium en scherm. Het directe contact met publiek en de terugkoppeling die daarbij hoort, miste hij in de literaire wereld; toch drong het korte verhaal later zijn wereld binnen. Rond 2005, tijdens een periode van overspanning, begon hij te dichten; vier à vijf jaar geleden startte hij met de verhalen voor deze bundel, deels aangewakkerd door het herlezen van sprookjes uit zijn jeugd.
Schrijfproces en stijl kenmerken zich door spaarzaamheid en montage: Van Warmerdam houdt van schrappen en fijnslijpen, hanteert het filmische principe "show, don’t tell" en laat veel onuitgesproken, waardoor weinig woorden veel oproepen. Hij werkte nauw samen met uitgever Jasper Henderson en kreeg feedback van een zwager (een gepensioneerde leraar Nederlands) en een corrector. De bundel is opgedragen aan zijn partner Annet Malherbe, die hem stimuleerde en op wiens oordeel hij vertrouwt.
Hoewel sommige lezers het "griezelverhalen" noemen, plaatst Van Warmerdam ze liever niet in één hokje; wel erkent hij de sprookjesachtige, soms morbide ondertoon. Hij blijft schrijven in korte, verspringende sessies, heeft meerdere beginfragmenten op de plank en wil onafgemaakte stukken afronden. Invloeden noemt hij onder meer Patricia Highsmith en de figuur Ripley — literatuur die hem aanspreekt door dunne, gespannen psychologische lijnen.