Al vijftien jaar nauwelijks minder schadelijke stoffen geloosd in rivieren en meren

In dit artikel:

Ondanks jaren van beleid blijft in Nederlandse rivieren en meren te veel schadelijke chemische stoffen aanwezig, vooral de meest gevaarlijke industriële verontreinigers. Een rapport van de Algemene Rekenkamer laat zien dat in het oppervlaktewater kankerverwekkende PAK’s, dioxine, zware metalen zoals lood en kwik en persistente stoffen als PFOS worden aangetroffen. PFOS is al verboden maar kan nog vanuit verontreinigde bodem naar het water spoelen.

Volgens de Kaderrichtlijn Water (KRW) moet al het oppervlaktewater uiterlijk in 2027 chemisch in orde zijn; de doelstellingen stammen uit 2000 en waren oorspronkelijk voor 2015 gepland. Vorig jaar voldeed 97 procent van het Nederlandse water nog niet aan de norm en het is onwaarschijnlijk dat alle waterlichamen tijdig zullen verbeteren. In de EU voldoet in totaal slechts 39 procent aan de doelstelling, al meet Nederland relatief intensiever dan veel andere landen, wat de vergelijking kan vertekenen.

De Rekenkamer onderzocht vijftien van de schadelijkste stoffen; de KRW stelt voor 2027 eisen voor 122 stoffen. Slechte waterkwaliteit bedreigt waterorganismen en kan de beschikbaarheid van drinkwater aantasten — zo komt circa 40 procent van Nederlands kraanwater uit Rijn, Maas en IJsselmeer. Vorig jaar leidde vervuiling in de Maas al tot een langdurige stop op waterwinning.

Probleemveroorzaker is niet alleen industrie; landbouw, verkeer en buitenlandse bronnen dragen ook bij. De Rekenkamer wijst op gebrekkige informatie bij Rijkswaterstaat: geen centraal register van bedrijven en hun vergunningen of van daadwerkelijk geloosde stoffen, en achterstanden bij het updaten van vergunningen. Drinkwaterbedrijven waarschuwen dat de grenzen van wat technisch en economisch mogelijk is, bijna bereikt zijn — “De grens van wat mogelijk is, komt steeds dichterbij”, zei RIWA-Maas-directeur Maarten van der Ploeg.