Akkoord PRO Amsterdam en D66: hogere toeristenbelasting, gratis ov voor kinderen tot 16 jaar en 2500 banen weg bij gemeente
In dit artikel:
PRO Amsterdam en D66 hebben woensdagochtend in de OBA op het Bijlmerplein hun coalitieakkoord Jouw stad is mijn stad. Ons Amsterdam gepresenteerd. Partijleiders Zita Pels (PRO) en Melanie van der Horst (D66) kondigen een hardere bezuinigingslijn aan: 344 miljoen euro aan besparingen en verschuivingen tegenover 292 miljoen aan nieuwe investeringen.
Belangrijkste financiële maatregelen
- Toeristenbelasting wordt met ingang van volgend jaar fors verhoogd: van 12,5% naar 16% van de overnachtingsprijs, daarna jaarlijks één procentpunt erbij tot 20% — daarmee stijgt Amsterdam naar de hoogste toeristenbelasting van Europa.
- Inwoners krijgen geen grote nieuwe lastenverzwaringen: ozb en afvalstoffenheffing blijven gelijk. Wel worden parkeervergunningen duurder (bedragen nog niet bekend) en wordt de korting op bezoekersparkeren teruggebracht tot 40%.
Ambtelijke organisatie en banen
- De gemeente maakt een ingrijpende sanering door: tot 2031 verdwijnen circa 2.500 banen en inhuurplaatsen, vooral in hogere schalen. Het grootste deel van deze krimp moet tussen 2026 en 2028 plaatsvinden. Vanaf 1 juli 2026 geldt een vacaturestop voor functies vanaf schaal 10. De coalitie wil vooral snijden in beleid, management, communicatie, onderzoek en advies en de ambtelijke focus verleggen van beleidswerk naar uitvoering in de stad.
Voorzieningen en sociale agenda
- Tegelijk wordt zichtbaar geld vrijgemaakt voor voorzieningen: vanaf 2027 mogen kinderen tot 16 jaar gratis met het openbaar vervoer (20 miljoen euro per jaar). Er komen twee nieuwe zwembaden, één op Zeeburgereiland en één op de grens van Nieuw-West en Zuid. Er ontstaat een aparte portefeuille voor Senioren om vergrijzingsvraagstukken aan te pakken.
- In het onderwijs worden gratis en gezonde schoolmaaltijden uitgebreid en structureel gemaakt, te beginnen op plekken met de grootste nood. Leraren krijgen via het Gouden Lerarenticket een pakket voordelen (voorrang bij betaalbare woningen, reiskostenvergoeding, parkeervergunningen en ontwikkelmogelijkheden) en er komt geld voor meer lerarenwoningen.
Wonen en handhaving
- De bestaande bouwplannen voor 68.000 woningen tot 2030 blijven staan; de coalitie formuleert geen nieuw jaartaldoel (D66’s ambitie van 9.000 per jaar verdwijnt). De formele verdeling 40-40-20 (sociale huur, middenhuur, vrije sector) blijft uitgangspunt, maar afwijkingen tot 30% sociale huur zijn mogelijk als projecten passen bij de lokale vraag. Amsterdam houdt rekening met landelijke belemmeringen die sociale-huurdoelen extra bemoeilijken.
- Zita Pels wordt wethouder Wonen; de gemeente wil 20.000 woningen controleren op te hoge huren, naar Rotterdams voorbeeld.
Publieke dienstverlening en stadsdelen
- De afvalaanpak wordt heringericht met één organisatie voor een schone stad, verplichte afvalcontracten voor ondernemers en extra inzet op direct vegen na lediging in probleemwijken.
- Besturen van stadsdelen worden grotendeels ingekrompen van drie naar twee dagelijks bestuurders (behalve in Noord, Nieuw-West, Zuidoost en Weesp) om bestuurders minder politiek en meer uitvoeringsgericht te maken. Bij1 verliest daardoor haar plek in het dagelijks bestuur van Zuidoost.
De coalitie wil met deze mix van bezuinigingen, investeringen en bestuurlijke hervormingen de gemeente efficiënter maken en zichtbare verbeteringen in de stad opleveren, met als doel snellere dienstverlening en meer focus op praktische uitvoering.