AIVD: Ongekend dreigingsbeeld, nationale veiligheid onder druk

In dit artikel:

In de 80-jarige geschiedenis van de AIVD beoordeelt de dienst het actuele dreigingsbeeld als nog nooit zo ernstig: de nationale veiligheid staat langdurig onder druk, aldus directeur Simone Smit op basis van het jaarverslag over 2025. Er is een veelheid aan elkaar versterkende bedreigingen binnen Nederland en Europa.

Terrorisme blijft prominent: de grootste bedreiging komt uit het jihadisme, vrijwel geheel voortkomend uit ISIS en met een toename van jonge aanhangers tot 24 jaar. Rechts-extremisme kent twee kanten: een brede, vaak niet-gewelddadige beweging, en een deel dat geweld legitimeert; de AIVD greep in bij mensen die wapens en munitie produceerden of verzamelden. Links-extremistische acties, veelal verbonden aan de oorlog in Gaza, bleven vooral activistisch en vormden in 2025 een beperkte dreiging.

Daarnaast groeit de cyberdreiging: meer landen beschikken over offensieve cyberprogramma’s en aanvallen, zoals op het Openbaar Ministerie, lieten zien dat het risico hoger en bestrijding complexer is dan eerder gedacht. Buitenlandse overheden gebruiken bovendien criminele netwerken voor taken als spionage, inmenging en dodelijk geweld; zulke netwerken versterkten hun positie in 2025. Spionage dreigt vooral uit Rusland, China, Iran en Marokko. Rusland wordt gezien als steeds agressiever en bereidt zich voor op een langdurige confrontatie met het Westen, waardoor een militair conflict niet meer als ondenkbaar wordt beschouwd.