AI, de btw-verhoging en de financiële stress voor artiesten: hier ligt de Belgische muzieksector van wakker
In dit artikel:
Vandaag gaat de zesde Week van de Belgische muziek (2–8 februari) van start, met veel airtime op radio en tv en tal van gratis optredens. Tegelijk trekt de sector aan de alarmbel: VI.BE, het Vlaams steunpunt voor artiesten, zet drie prangende dossiers op de agenda die de komende maanden bepalen hoe het Belgische muziekleven er financieel en juridisch uit zal zien.
1) Btw-opstoot voor concerttickets
Vanaf 1 maart stijgt de btw op concerttickets van 6 naar 12 procent, wat ticketprijzen en de kostenstructuur van podia, festivals en het nachtleven raakt. In een ontwerp van Koninklijk Besluit staan uitzonderingen voor disciplines zoals (straat)theater, choreografie, circus, opera en klassieke muziek, waardoor pop/rockconcerten wél de hogere tarief krijgen. Dat zorgt voor woede bij sectorpartners; AFAS Dome-directeur Jan Van Esbroeck noemde de maatregel onbegrijpelijk en VUB-hoogleraar Michel Maus spreekt over juridische en fundamentele problemen. Het kabinet van minister van Financiën Jan Jambon wacht op een advies van de Raad van State, dat binnen korte tijd wordt verwacht. Pop/rocksectoren leggen ook een ongelijkheidskaart op tafel: terwijl opera en klassieke muziek 45% van de federale subsidies ontvangen, krijgt de pop/rockscene slechts circa 2 à 3%, aldus sectoractoren die pleiten voor een eerlijkere verdeling. De btw-stijging kan bovendien het imago van België bij buitenlandse artiesten verder aantasten en maakt ons land relatief onaantrekkelijker dan buurlanden — een factor in de keuze van internationale namen om België te vermijden.
2) Financiële kwetsbaarheid van artiesten
Voor veel Belgische muzikanten zijn optredens de belangrijkste inkomstenbron, maar de kosten voor tours, promotie en crew drukken zwaar en structurele subsidies ontbreken vaak. Dat leidde in 2024 al tot schrijnende getuigenissen; Laura Tesoro vatte haar situatie kernachtig samen: "mijn muziek is een verlieslatende hobby." Een recent en illustratief voorbeeld is Jelle Denturck (Dressed Like Boys). Ondanks artistiek succes — in 2025 debuteerde hij en krijgt hij mogelijk zes MIA-nominaties — stapelt hij financiële verliezen bij buitenlandse shows. Denturck beschrijft hoe concerten in het buitenland gemiddeld verlies opleveren (hij noemt een show in Keulen van 500 euro waarvan na vaste kosten niets overbleef) en hoe de combinatie van reiskosten, verblijf, crew en promotie leidt tot negatieve marges. Hij en zijn band overleven deels dankzij het artiestenstatuut en de investering van een platenfirma, maar zonder structurele steun blijft het risico op paniek en onbetaalde muzikanten bestaan. Denturck hoopt dat 2026 financieel beter afsluit, maar benadrukt dat artiesten vaak zelf grote voorinvesteringen moeten doen zonder garantie op rendement.
3) De opmars van AI-muziek en virtuele artiesten
Internationaal duikt steeds meer door AI geproduceerde muziek op die miljoenen streams kan halen, en virtuele acts zoals Sienna Rose krijgen brede aandacht. Ook virale AI-covers — voorbeeld: een AI-versie van Stromae’s "Papaoutai" — circuleerden zonder toestemming van de maker. Retailketens schakelen soms over op rechtenvrije AI-muziek, wat volgens auteursrechtenorganisatie Sabam directe inkomsten van echte artiesten kan aantasten. Onderwijzers en onderzoekers in de muzieksector, zoals Brecht De Man van PXL-Music, nuanceren de paniek: generatieve AI lijkt voorlopig vooral imiterend en vervangt niet het unieke verhaal en de persoonlijkheid van menselijke artiesten. Tegelijk erkennen opleidingen dat AI een realiteit is waar studenten en professionals mee moeten leren werken; gastcolleges en beleid rond AI-integratie worden ontwikkeld.
Praktisch
De Week van de Belgische muziek loopt tot en met 8 februari. Op woensdag 4 februari worden de MIA’s uitgereikt; op vrijdag 6 februari wordt De Nieuwe Lichting bekendgemaakt. De sector gebruikt deze week niet alleen om talent te vieren, maar ook om beleidsmakers en het brede publiek te herinneren aan de economische en juridische knelpunten die het Vlaamse en Belgische muzieklandschap vormen.