AI-chatbots negeren lokale partijen bij geven stemadvies voor gemeenteraad

In dit artikel:

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) waarschuwt dat AI-chatbots onvolledig en vertekend stemadvies geven, vooral wat betreft lokale partijen. In een recent onderzoek vroegen testers in 36 Nederlandse gemeenten aan vijf chatbots (ChatGPT, Claude, Gemini, Grok en Mistral) om stemadvies, met uiteenlopende politieke voorkeuren. Slechts in minder dan 1% van de adviezen werd een lokale partij als beste optie aangedragen, terwijl lokale partijen bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen samen ongeveer 30% van de stemmen oogstten.

De AP wijt dit vooral aan het gebrek aan informatie over lokale partijen in de grote internetdatasets waarmee chatbots zijn getraind; lokale partijen verschijnen online minder vaak en met minder gedetailleerde profielen. AP-voorzitter Aleid Wolfsen zegt dat de tools daardoor een vertekend beeld van het politieke landschap geven en kiezers geen volledig beeld van hun keuzemogelijkheden bieden. Slechts 7% van de adviesverzoeken werd door een chatbot geweigerd (om beleids- of technische redenen).

De toezichthouder roept ontwikkelaars op maatregelen te nemen om te voorkomen dat chatbots stemadvies geven. De AP benadrukt ook dat AI-systemen minder transparant zijn dan traditionele, niet-AI stemhulpen zoals StemWijzer en Kieskompas, die eenvoudiger te controleren en te verifiëren zijn. Eerder onderzoek van de AP toonde bovendien aan dat gebruikers ongemerkt richting bepaalde partijen gestuurd kunnen worden.