Agressie tegen ziekenhuispersoneel: bijna 300 toegangsverboden in 2025

In dit artikel:

Nederlandse ziekenhuizen hebben in 2025 minstens 281 patiënten of bezoekers een toegangsverbod opgelegd wegens agressie tegen medewerkers. In de eerste zeven maanden van 2026 waren dat er al minstens 205, blijkt uit een rondgang van RTL Nieuws langs 41 ziekenhuizen. Zeven ziekenhuizen hadden medio 2026 al meer verboden opgelegd dan in heel het voorgaande jaar. Vooral op spoedeisende hulp, chirurgie en verloskunde neemt volgens ziekenhuizen niet alleen het aantal meldingen, maar ook de ernst van de incidenten toe.

De agressie varieert van schelden en bedreigen tot slaan, spugen, vernieling en het gooien met voorwerpen. Zo gooide een patiënt in het HagaZiekenhuis servies tegen de muur en beschadigde apparatuur. Een andere patiënt bedreigde zorgverleners met de dood en viel verpleegkundigen aan; hij kreeg een verbod van een jaar. In het Albert Schweitzer Ziekenhuis kreeg de zoon van een ernstig zieke patiënt eveneens een jaarverbod nadat hij een verpleegkundige telefonisch met de dood had bedreigd. Een rechter stelde het ziekenhuis later in het gelijk.

Een ziekenhuisverbod is doorgaans de zwaarste maatregel. Meestal gaan daaraan een gesprek en waarschuwingen vooraf, maar bij extreem geweld kan direct een verbod volgen. De betrokkene mag dan niet meer op bezoek komen en geen reguliere afspraken of behandelingen plannen. Spoedzorg moet wel worden verleend. Een verbod geldt alleen voor het ziekenhuis dat het oplegt en mag niet tussen ziekenhuizen worden gedeeld. Volgens hoogleraar gezondheidsrecht Martin Buijsen moet er sprake zijn van ernstig grensoverschrijdend gedrag en moeten ziekenhuizen eerst proberen het probleem anders op te lossen.

Ziekenhuizen noemen spanning, zorgen om een naaste, wachttijden, teleurstelling, verward gedrag, psychische problemen en middelengebruik als mogelijke oorzaken. Zij benadrukken tegelijk dat geen enkele aanleiding agressie tegen zorgmedewerkers rechtvaardigt. Bijna zes op de tien medewerkers in de zorg en welzijn kregen volgens het CBS in 2024 te maken met agressie van patiënten of hun naasten. Ziekenhuizen vrezen dat medewerkers hierdoor vertrekken en het personeelstekort verder oploopt.

Als reactie bieden ziekenhuizen agressietrainingen aan, zetten ze extra beveiliging en zorgbegeleiders in en passen ze naamkaartjes en voorlichting aan. De Patiëntenfederatie pleit voor betere en tijdige communicatie om spanningen te voorkomen. Ziekenhuizen vragen daarnaast om een landelijke aanpak, omdat aangiftes volgens hen door beperkte politiecapaciteit niet altijd tot vervolging leiden.