Afwisseling van warme en koude periodes in winter is slecht nieuws voor insecten

In dit artikel:

Deze winter zorgden ongebruikelijke temperatuurschommelingen in Nederland voor problemen bij insecten. December begon uitzonderlijk zacht — zelfs tot vlak voor kerst de op één na warmste ooit volgens Weeronline — waarna korte periodes met ijs en sneeuw volgden en de temperatuur in januari opnieuw opliep en daalde. Bioloog Arnold van Vliet (Wageningen University) zegt tegen NU.nl dat zulke warme tussenpozen tijdens de rustfase van insecten (eitjes, larven, poppen en overwinterende volwassenen) hun energievoorraad aantasten en hen kwetsbaarder maken. Begin januari werden bijvoorbeeld vlinders en wespen gezien, maar het is onzeker of deze vroege activiteit het einde van de winter overleven.

Laboratoriumproeven tonen dat bij hogere wintertemperaturen het energieverbruik van vlinderpoppen tientallen procenten stijgt en dat ze gevoeliger worden voor bacteriën en virussen. In de natuur werkt het beeld genuanceerder: sommige (vaak nieuw opkomende) soorten profiteren juist van zachtere winters. De brede daling van insectenpopulaties is echter niet enkel toe te schrijven aan milde winters; stikstofdepositie, pesticiden en andere factoren spelen ook een rol.

De temperatuursfluctuaties hebben ook gevolgen voor mensen: in januari werden teken waargenomen en elzen en hazelaars kwamen in bloei, wat onverwachte pollenpieken en hooikoortsklachten veroorzaakte. Van Vliet stelt dat veel insecten het beste gedijen bij een traditioneel koude winter die steeds zeldzamer wordt door klimaatverandering.