Afsluiting Twentekanaal dreigt veel vaker voor te komen, geen oplossing in zicht

In dit artikel:

Het Twentekanaal werd deze zomer voor het eerst volledig gesloten voor de scheepvaart door de uitzonderlijk lage waterstand in de IJssel. Volgens berekeningen van Rijkswaterstaat kan zo’n situatie rond 2050 iedere twee jaar voorkomen. De afsluiting kostte bedrijven in Oost-Nederland tientallen miljoenen euro’s, omdat grondstoffen en producten niet meer over het water konden worden vervoerd. Wegtransport is vaak veel duurder of niet mogelijk.

De kwetsbaarheid zit vooral bij de sluizen en het gemaal bij Eefde, nabij Zutphen. Daar wordt IJsselwater naar het Twentekanaal gepompt. Het gemaal werd ongeveer tien jaar geleden voor miljoenen gerenoveerd, maar bij die verbouwing is onvoldoende rekening gehouden met zeer lage rivierstanden. Onderzoek wees later uit dat het beter grotendeels kan worden afgebroken en vervangen door een nieuw gemaal.

Rijkswaterstaat weet sinds de droogte van 2018 van het probleem, maar heeft nog geen concreet bouwplan opgesteld. Minister Karremans heeft opnieuw een onderzoek aangekondigd dat twee jaar duurt. Daarna kan mogelijk de bouw starten; als alles meezit, is het nieuwe gemaal in 2033 klaar. Het Twentse havenbedrijf vindt dat veel te laat. Tot die tijd zijn noodpompen nodig, die jaarlijks miljoenen kosten.

De lage waterstanden worden veroorzaakt door klimaatverandering, waaronder minder sneeuw en smeltwater uit de Alpen en meer verdamping. Ook de uitslijtende bodem van de Waal verlaagt indirect het waterpeil in de verbonden IJssel. Ongunstige scenario’s voor 2050 lijken volgens de nieuwe gegevens nu al werkelijkheid te worden.