Afrobeats en Hema-taart: schrijver Dan Afrifa over zijn trouwfeest - en daarmee ook over zijn band met Nederland

In dit artikel:

Schrijver Dan Afrifa blikt in een persoonlijke brief aan zichzelf terug op zijn huwelijk en op de vraag waar zijn vaderland ligt. Hij is in Amsterdam geboren uit Ghanese ouders, trouwt met een Surinaams-Nederlandse vrouw en besluit eventuele kinderen in Nederland groot te brengen. Dat voornemen voelt voor hem als een bewuste keuze voor Nederland, al blijft Ghana een onlosmakelijk onderdeel van zijn identiteit.

Voor de bruiloft reist Afrifa met zijn aanstaande vrouw en hun families naar Ghana om kleding te kopen. De reis brengt hem als volwassene opnieuw in contact met het land waar hij als kind vaak kwam. De overeenkomsten tussen Ghana en Suriname vallen zijn schoonfamilie op. Terug in Nederland leest hij Karin Amatmoekrims boek *Grenzend aan liefde*, waarin zij pleit voor een nieuw, inclusief verhaal over Nederland. Volgens Amatmoekrim zijn mensen met een migratieachtergrond geen buitenstaanders meer, maar onderdeel van het Nederlandse nationale zelf. Door gedeelde generaties, gewoonten, eten en taal zijn de grenzen tussen ‘Nederlander’ en ‘ander’ volgens haar steeds moeilijker te trekken.

Afrifa herkent zich in die verwevenheid, maar ervaart zijn eigen identiteit niet als een gelijkwaardige verzameling onderdelen. Zijn Ghanese afkomst voelt voor hem fundamenteler dan zijn Nederlandse nationaliteit. Hij beseft bovendien dat hij alleen Nederlander is omdat zijn ouders voor Nederland kozen; bij een verhuizing naar bijvoorbeeld Duitsland of Engeland zou hij waarschijnlijk een andere nationaliteit hebben gehad. Ghana blijft daarom verbonden met familie, sport en herinneringen. Tegelijkertijd vraagt zijn vader hem tijdens een bijeenkomst van beide families om Ghana waardig te vertegenwoordigen. Dat versterkt zijn gevoel dat hij niet alleen voor zichzelf staat.

De schrijver vraagt zich af of hij mensen die hem geen ‘echte Nederlander’ vinden, niet simpelweg gelijk moet geven door zichzelf in de eerste plaats Ghanees te noemen. Naarmate hij ouder wordt, voelt hij zich minder aangetrokken tot een sterk individualistisch zelfbeeld. Zijn identiteit bestaat ook uit zijn rollen binnen familie en huwelijk. Toch verlangt hij niet langer naar erkenning als ‘echte Nederlander’. Hij wil vooral als medeburger en mens met respect en genegenheid worden behandeld.

In zijn huwelijksgeloften verwijst Afrifa naar de Japanse animatieserie *Vinland Saga*, waarin personages dromen van een paradijs omdat liefde op aarde tekortschiet. De serie eindigt hoopvol, maar suggereert dat een vreedzame wereld elders moet worden opgebouwd. Dat staat tegenover Amatmoekrims oproep om juist in Nederland te blijven werken aan een beschaafde samenleving waarin niet wordt gedacht in termen van ‘wij’ en ‘zij’.

Tijdens de bruiloft komen de verschillende werelden van het paar samen. Familie uit Ghana, Arnhem, de Bijlmer en Broek in Waterland danst op Ghanese, Surinaamse en Nederlandse muziek. Afrifa ziet daarin een glimp van het inclusieve Nederland waar Amatmoekrim voor pleit, ook al blijft dat ideaal onvolmaakt. Zijn besluit om in Nederland te blijven is geen onvoorwaardelijke identificatie met het land, maar wel een belofte om er zijn gezin en toekomst op te bouwen. De feestavond, waarop ook Nederland een ruime voetbaloverwinning boekt, eindigt met een komische herinnering aan zijn Nederlandse in plaats van Ghanese gedrag: hij drinkt zich tijdens zijn eigen bruiloft volledig te buiten.