Afrika heeft de kansen van een dynamisch continent, maar Europa dobbert de isolatie in
In dit artikel:
Marcia Luyten schetst hoe Europa langzaam aan invloed verliest doordat zowel geopolitieke als culturele machtsbronnen naar andere grootmachten verschuiven. In Niger—straatarm maar zéér rijk aan uranium—beëindigde de militaire coup van 2023 een halve eeuw Franse mijnbouwvoorkeur. Het Imouraren-ursanium gaat nu richting Rusland; Moskou kondigde daarnaast aan mogelijk een kernreactor in Niger te willen bouwen. Dat symboliseert het verlies van westerse greep: Frankrijk deelde nooit nucleaire technologie met zijn ex-kolonie, en nu schuift een rivaal in.
Tegelijk met dit strategische verzet verspreidt China zijn invloed op onverwachte manieren: een knuffelachtig pluchefiguurtje, Labubu, en massale verkoop van BYD-auto’s tonen dat Chinese producten en cultuur ook in Europa voet aan de grond krijgen. Europese consumenten kochten dit jaar aanzienlijk meer BYD’s dan Tesla’s; de merknaam Build Your Dream draagt letterlijk China’s economische ambitie uit. Ook wereldleiders kiezen posities: terwijl Trump de aandacht naar binnen trekt, reizen onder anderen Modi, Poetin en Erdogan naar Xi’s militaire parade in Beijing.
Achter deze culturele en commerciële aanwas zit een structurele afhankelijkheid: China beheerst grote delen van de waardeketen voor zeldzame aardmetalen en batterijgrondstoffen—hoge percentages van winning, raffinage en componentproductie lopen via China—waardoor het de wereldwijde energietransitie en technologische productie kan sturen. Ondertussen heeft China in Afrika infrastructuur gebouwd en grondstoffen getransporteerd, vaak zonder de westerse nadruk op democratische voorwaarden.
Europa heeft volgens Luyten verzuimd relaties met Afrikaanse landen op gelijkwaardige basis te vernieuwen; hulp werd ervaren als paternalistisch, en waar Europese aanwezigheid afnam traden eerst Wagner en nu gedegenereerde Russische strijdkrachten op. Met Afrika als bron van grondstoffen, groei en demografische kansen is het volgens haar tijd voor Europa om snel te kiezen: zelf een toekomst opbouwen, of blijven figureren in andermans verhaal.