AfricaMuseum weigert geologisch archief over Congo over te dragen aan Amerikaans mijnbedrijf, ondanks druk van Trump

In dit artikel:

Het AfricaMuseum in Tervuren weigert zijn geologische archief over Congo aan een Amerikaans mijnbedrijf te geven dat de documenten wil digitaliseren en analyseren om nieuwe mijnsites te vinden. Volgens berichten sloot de Congolese overheid vorig jaar een akkoord met Kobold Metals — een bedrijf met investeerders als Jeff Bezos en Bill Gates — om oude bodemgegevens te laten digitaliseren en te gebruiken voor het opsporen van kobalt, koper en andere kritieke grondstoffen.

Museumdirecteur Bart Ouvry zegt dat het archief tot de publieke federale collecties behoort en dat het museum de digitalisering zelf wetenschappelijk wil uitvoeren, in samenwerking met de Congolese Geologische Diensten en met steun van de EU. Het materiaal betreft vooral dossiers van Belgische mijnondernemingen die eind jaren zestig stopten en bestrijkt ook informatie over buurlanden zoals Rwanda en Burundi. In totaal gaat het om een enorme hoeveelheid: ongeveer een halve kilometer aan archief, waarvan de inventarisatie nog niet voltooid is. Het museum heeft extra personeel aangetrokken en streeft ernaar de digitalisering binnen vier jaar af te ronden; daarna zou de gedigitaliseerde inhoud via officiële kanalen aan de Congolese overheid beschikbaar komen.

De zaak heeft ook een geopolitieke dimensie: de regering-Trump zou via diplomatieke kanalen druk uitoefenen om het archief aan Kobold over te laten. Belgische diplomatieke en ministeriële bronnen bevestigen dat er technische en diplomatieke contacten hebben plaatsgevonden, maar benadrukken dat het lopende project tussen het museum en Congo niet bedoeld is om private bedrijven een exclusieve toegang te geven. Volgens Ouvry bestaat er geen grote onenigheid met de Congolese partners; de wrijving is vooral tussen het museum en Kobold.

Achtergrond: de Congolese bodem bevat waardevolle elementen voor moderne technologie, maar het ontstaan van winst en vraag wie daarvan profiteert roept al langer zorgen op. De controverse raakt thema’s als soevereiniteit over gegevens en grondstoffen, de rol van commerciële spelers bij toegang tot historisch materiaal en de belangen van lokale bevolkingen bij de exploitatie van hun hulpbronnen.