Afname van uitgezaaide darmkanker, prostaatkanker juist vaak laat ontdekt

In dit artikel:

Het aantal gevallen van uitgezaaide (metastatische) darmkanker in Nederland is de afgelopen jaren gedaald, ondanks de vergrijzing. Volgens het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) nam het aantal diagnoses van uitgezaaide darmkanker af van circa 7.200 in 2013 naar 5.900 in 2024; het totaal aantal nieuw gediagnosticeerde darmkankers daalde van 13.000 naar 11.300 in die periode. De daling wordt vooral toegeschreven aan het bevolkingsonderzoek darmkanker, dat sinds 2014 loopt en elke twee jaar mensen van 55 tot 75 jaar uitnodigt. Het onderzoek vangt veel voorstadia en vroege tumoren op, zoals poliepen met onrustige maar nog niet kwaadaardige cellen, die vaak met een simpele ingreep kunnen worden verwijderd voordat ze uitzaaien.

Het totaal aantal kankerdiagnoses bleef de afgelopen twee jaar nagenoeg stabiel (ongeveer 134.700–134.800). IKNL merkt wel dat de telling iets omhoog ging doordat laaggradige tumoren van het centraal zenuwstelsel (langzaam groeiende hersentumoren) nu ook in de cijfers worden meegenomen.

De meest voorkomende kankersoort is huidkanker (plaveiselcelcarcinoom), gevolgd door prostaat- en borstkanker. De toename van huidkanker hangt samen met een groeiend aantal 75-plussers; prostaatkanker stijgt eveneens door vergrijzing en veranderde opsporingspraktijken (toegenomen gebruik van PSA-bloedtesten). Prostaatkanker wordt vaak te laat ontdekt, mede omdat er geen landelijk bevolkingsscreeningsprogramma bestaat en kennis bij mannen beperkt is. KWF financiert nu landelijk onderzoek naar vroegdetectie van prostaatkanker; de Gezondheidsraad moet dit nog goedkeuren.