Afghanistanveteranen woedend over uitspraak Trump: „Heel pijnlijk voor nabestaanden"
In dit artikel:
Brigade‑generaal b.d. Arie Vermeij en veteranen reageren verontwaardigd op recente uitspraken van Donald Trump dat NAVO‑troepen in Afghanistan niet aan de frontlinie zouden hebben gevochten. Vermeij, die in 2006 plaatsvervangend commandant was van ongeveer 11.000 NAVO‑militairen en 4.000 Afghanen tijdens onder meer Operatie Medusa in de provincie Kandahar, zegt dat Nederlandse eenheden juist op de gevaarlijkste posten werden ingezet: nachtpatrouilles in vijandelijk gebied, Apaches die luchtaanvallen uitvoerden en directe ondersteuning van grondstrijdkrachten. Tijdens zijn uitzending vielen in Zuid‑Afghanistan 68 NAVO‑slachtoffers en rond 300 zwaargewonden; in totaal kostte de missie aan 25 Nederlanders het leven. Vermeij noemt Trump een „narcistische psychopaat” en vindt de pogingen van de Amerikaanse president en ambassadeur om zijn woorden te nuanceren onvoldoende.
De kritiek raakt ook ex‑militairen persoonlijk. Anna van Mierlo (42), die in 2006 een halfjaar in Uruzgan werkte als beheerster van het mortuarium op Kamp Holland, reageert aangedaan. Zij verzorgde overleden collega’s — Nederlanders, Amerikanen en Afghanen — en zegt dat Trumps ontkenning van frontlinewerk pijnlijk is voor nabestaanden en voor wie direct met de dodelijke prijs van de missie te maken kreeg. Van Mierlo herinnert zich hoe haar uitzending haar besef van sterfelijkheid en de echte risico’s van oorlogsoperaties versterkten; voor haar staat vast dat de Nederlandse inzet geen vakantie was, maar gevaarlijk werk waarbij mensen niet vanzelfsprekend thuiskwamen.
Beide geïnterviewden benadrukken dat de missie wel concrete resultaten opleverde, ondanks de uiteindelijke terugkeer van de Taliban aan de macht: verbetering van gezondheidszorg en onderwijs, met het aantal scholieren dat na het begin van de missie sterk toenam van enkele honderdduizenden naar miljoenen, en veel meer lokale klinieken en ziekenhuizen dan vóór de internationale inzet. Vermeij wijst erop dat deze wederopbouw niet ongedaan is gemaakt en ziet de missie als zinvol.
Politiek en symbolisch speelt bovendien het NAVO‑principe een rol: na 11 september 2001 riep de VS artikel 5 in werking, waardoor een gezamenlijke inzet in Afghanistan werd gezien als collectieve verdediging; veteranen voelen zich daarom gesteund door het publieke verweer van Nederlandse leiders zoals commandant der strijdkrachten Onno Eichelsheim. De commotie rond Trumps opmerkingen benadrukt de kloof tussen politieke retoriek en de persoonlijke ervaringen van militairen die daar daadwerkelijk vochten en leden.