Afgelopen jaarwisseling fors meer vuurwerkslachtoffers: opvallend veel kinderen zwaargewond
In dit artikel:
VeiligheidNL meldt dat tijdens de afgelopen jaarwisseling aanzienlijk meer mensen met vuurwerksletsel werden behandeld dan een jaar eerder, vooral op de spoedeisende hulp. Tussen oud en nieuw kwamen 1.239 slachtoffers bij een SEH of huisartsenpost binnen (in 2022: 1.162). Het aantal patiënten op de spoedeisende hulp steeg met 29 procent, van 367 naar 474 — het hoogste niveau sinds 2016-2017.
Opvallend veel jonge slachtoffers
Meer dan de helft (54%) van de slachtoffers was jonger dan 20 jaar. Een belangrijke oorzaak daarvan was dat kinderen vaak vuurwerk van de straat oppakten en opnieuw afstaken: in zo’n veertig gevallen leidde dat tot ernstig letsel, in negen van de tien gevallen waren het kinderen onder de 14 jaar. Voorbeelden uit de rapportage zijn onder meer twee kinderen die samen een nitraat oppakken en opnieuw ontsteken, waarna het vuurwerk ontploft; het ene kind verloor anderhalve vinger, het andere liep brandwonden en gehoorschade op. Ook raakte een dreumes brandwonden door een sterretje.
Meer ernstig letsel en amputaties
Niet alleen steeg het aantal hulpbezoeken, ook het ernstige letsel nam toe. Er werden dit jaar ongeveer twintig amputaties gemeld — eerder lagen die aantallen rond de tien per jaar. De Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie zag het aantal behandelde vuurwerkslachtoffers stijgen van 62 naar 93 en meldde dat minimaal twaalf handen (bij benadering) bijna geheel of geheel moesten worden geamputeerd.
Wie is er verantwoordelijk?
De verdeling tussen afstekers en omstanders bleef vrijwel gelijk (52% versus 48%) en vier op de vijf slachtoffers waren mannen. VeiligheidNL benadrukt dat ongeveer 40% van de verwondingen werd veroorzaakt door legaal vuurwerk, wat betekent dat de toename niet eenvoudigweg aan meer illegaal vuurwerk is toe te schrijven. Daarnaast wijst de organisatie op mogelijk groter risicogedrag nu er geen algemeen vuurwerkverbod gold: mensen namen kennelijk meer risico’s tijdens deze vermoedelijk laatste jaarwisseling zonder verbod.
Preventie en aanbevelingen
Voorlichting blijkt onvoldoende: slechts 7% van de slachtoffers droeg een vuurwerkbril. Martijntje Bakker (directeur VeiligheidNL) hoopt dat het voorgenomen algemene verbod op consumentenvuurwerk het aantal slachtoffers volgend jaar verlaagt en handhaving vergemakkelijkt. Zij pleit ook voor Europese afspraken om de aanvoer van illegaal vuurwerk vanuit het buitenland te beperken en voor blijvende voorlichtingscampagnes, zelfs bij een verbod.
Persoonlijke impact
De reportage illustreert de langdurige gevolgen van ongelukken: een 19-jarige jongen uit Brabant verloor door een explosie drie jaar geleden hoornvliezen en ondervindt nog steeds beperkingen in studie en dagelijks leven. Zijn verhaal onderstreept de fysieke en psychosociale nasleep van vuurwerkslachtoffers.