Afgedankte rakettrap van SpaceX slaat in op de maan, zorgen over meer ruimtepuin

In dit artikel:

Een afgedankte bovenste trap van een Falcon 9-raket van SpaceX is vanochtend vermoedelijk ingeslagen op de maan, nabij de Einstein-krater aan de moeilijk zichtbare westelijke rand. De inslag was rond 08.35 uur Nederlandse tijd voorspeld, maar werd niet live waargenomen. De rakettrap was 14 meter lang, woog ongeveer 4000 kilo en vloog met circa 8700 kilometer per uur. NASA schat dat de botsing een krater van ongeveer 18 meter breed en 3,5 meter diep heeft veroorzaakt. De satelliet Danuri uit Zuid-Korea en NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter zullen de plek fotograferen.

De trap werd op 15 januari 2025 gelanceerd vanuit Florida en bracht twee commerciële maanlanders op weg naar de maan. Nadat die waren losgelaten, bleef het object zonder brandstof en besturing in een langgerekte baan rondzweven. Door de invloed van zonneactiviteit en zwaartekracht veranderde die baan uiteindelijk, waardoor de trap op de maan terechtkwam. Volgens SpaceX was dat onbedoeld en vormde de inslag geen gevaar voor de aarde.

De gebeurtenis wakkert de discussie aan over ruimtepuin en verantwoordelijkheid. Ruimtecriminoloog Yarin Eski van de Vrije Universiteit Amsterdam stelt dat er wel internationale regels bestaan, maar geen concrete instantie die ruimtevaartbedrijven kan handhaven of vervolgen. Het Ruimteverdrag uit 1967 biedt volgens hem onvoldoende basis voor strafrechtelijke aansprakelijkheid bij milieuschade in de ruimte. De groeiende afhankelijkheid van NASA en andere overheden van commerciële bedrijven, evenals de concurrentie met China om terug te keren naar de maan, maakt optreden tegen bedrijven als SpaceX volgens Eski extra moeilijk. Menselijke objecten zijn eerder op de maan neergestort; naar schatting liggen er sinds de jaren zestig ongeveer drieduizend door mensen gemaakte objecten.