Afgang voor Yeşilgöz: een 3,7, het laagste cijfer van alle partijleiders, en de coalitie van Jetten zakt van 66 naar 43 zetels

In dit artikel:

Volgens een nieuwe peiling van Ipsos I&O is 74 procent van de Nederlanders ontevreden over het kabinet-Jetten, dat nog geen acht maanden aan de macht is. De coalitiepartijen D66, VVD en CDA verliezen gezamenlijk fors: zij zouden samen nog 43 zetels behalen, tegenover 66 zetels bij de verkiezingen van vorig jaar. D66 en VVD komen beide uit op 15 zetels, een verlies van vijf zetels in één maand. Het CDA zakt naar 13 zetels.

De peiling volgt op de behandeling van Prinsjesdag en de begroting. Het minderheidskabinet heeft voor zijn plannen steun van oppositiepartijen nodig, maar slaagt er volgens de peiling en de auteur nauwelijks in meerderheden te vinden. Onder meer de zorgbegroting ligt onder vuur. De Tweede Kamer wil duidelijkheid over compensatie voor chronisch zieken die mogelijk hun zorgaftrek verliezen. Ook over box 3 en belastingplannen bestaat onzekerheid.

Vooral de VVD krijgt kritiek. Volgens de peiling vindt 45 procent dat de partij de afgelopen maand slecht heeft gepresteerd en noemt 41 procent de VVD verantwoordelijk voor het ontbreken van een begrotingsmeerderheid. VVD-leider Dilan Yeşilgöz krijgt met een 3,7 het laagste rapportcijfer van alle partijleiders; haar fractievoorzitter Ruben Brekelmans krijgt een 4,7. Toch heeft Yeşilgöz zich onlangs opnieuw kandidaat gesteld als lijsttrekker, ondanks interne kritiek en het vertrek van tientallen VVD-leden.

Een deel van de voormalige VVD-kiezers lijkt naar JA21 te trekken, dat stijgt van 14 naar 18 zetels. D66 krijgt eveneens een laag oordeel: 35 procent vindt dat de partij slecht heeft gepresteerd. Premier Rob Jetten krijgt een 4,8. Kiezers verwijten D66 volgens het artikel weinig daadkracht en moeite om zowel linkse als rechtse achterban tevreden te houden.

De grootste winnaar is de linkse combinatie PRO van Jesse Klaver, die volgens de peiling op 28 zetels uitkomt, acht meer dan bij de vorige verkiezingen. De partij profiteert onder meer van het terugdraaien van voorgenomen bezuinigingen op de WW en WIA. Tegelijkertijd blijkt dat veel oppositiekiezers willen dat hun partijen hun politieke principes vasthouden, ook als daardoor de begroting niet wordt aangenomen.

De auteur ziet de aanhoudend slechte peilingen als bewijs dat het kabinet zijn politieke mandaat heeft verloren en pleit voor nieuwe verkiezingen. Dat is een politieke conclusie van de opiniërende auteur; de genoemde zetelverhoudingen en waarderingen zijn afkomstig uit peilingen en vormen geen verkiezingsuitslag.