Advocaat Europees Hof: Italië mag migranten onderbrengen in Albanië

In dit artikel:

De Italiaanse premier Giorgia Meloni krijgt juridische steun van het Europees Hof van Justitie: advocaat‑generaal Nicholas Emiliou oordeelt dat het Italië‑Albanië‑protocol in principe verenigbaar is met EU‑recht, mits de rechten van migranten volledig worden gewaarborgd. Zijn advies is niet bindend maar heeft vaak grote invloed op de uiteindelijke uitspraak van de rechters in Luxemburg.

Het akkoord, ondertekend door Meloni en de Albanese premier Edi Rama op 6 november 2023, maakt het mogelijk dat Italië opvang‑ en terugkeercentra op Albanees grondgebied opent die onder Italiaanse wetgeving blijven vallen. Doel van Rome is meer controle krijgen over migratiestromen en sneller uitzettingen uitvoeren. De zaak kwam onder de aandacht nadat twee uitgewezen migranten in een Albanees centrum asiel vroegen en een Italiaanse rechter vervolgens twijfels uitte over de procedure, waarna het Europees Hof werd betrokken.

Emiliou stelt dat lidstaten in principe detentiecentra buiten eigen grondgebied mogen inrichten, maar voegt strikte voorwaarden toe: toegang tot juridische bijstand, tolken, contact met familie en autoriteiten, en extra waarborgen voor kwetsbaren (zoals onderwijs en medische zorg voor minderjarigen). Ook benadrukt hij dat het land dat het beleid voert wel verantwoordelijk blijft voor het waarborgen van rechten, inclusief toegang tot een rechter en snelle toetsing van detentie. Asielzoekers zouden niet automatisch recht hebben terug te keren naar het EU‑land waar ze hun aanvraag indienden.

In Italië is de oppositie kritisch en wijst op onduidelijkheden over rechten, kosten en effectiviteit; Meloni spreekt van verloren tijd en wil doorgaan. De definitieve uitspraak van het Hof zal bepalen of dit model precedenten zet voor de rest van Europa.