Dringend advies: EU moet China harder aanpakken, ook als dat economisch pijn doet

In dit artikel:

Europa moet veel harder optreden tegen China om zijn industrie en economische zelfstandigheid te behouden. Dat adviseert de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) in het rapport *Strategisch handelen: beleid voor een geopolitieke economie*, dat aan de Nederlandse regering is uitgebracht.

Volgens WRR-onderzoeker Haroon Sheikh is niets doen op termijn riskanter dan ingrijpen. Chinese producten zijn volgens de raad vaak meer dan 30 procent goedkoper dan Europese goederen, mede door omvangrijke staatssteun en een kunstmatig lage yuan. Daardoor ontstaat oneerlijke concurrentie en dreigen Europese sectoren te verdwijnen. Europa moet daarnaast zijn innovatieachterstand inlopen en minder afhankelijk worden van China én de Verenigde Staten. Amerikaanse controle over technologie, zoals clouddiensten en geavanceerde AI, kan volgens de WRR eveneens tegen Europa worden gebruikt.

De raad pleit voor een herziening van het handelsbeleid. Als gesprekken met China, waaronder het geplande bezoek van EU-handelscommissaris Maros Sefcovic in oktober, niets opleveren, zou de EU importheffingen kunnen invoeren of Chinese bedrijven verplichten aan te tonen dat zij geen oneerlijke staatssteun ontvangen. Dat wijkt af van de Nederlandse voorkeur voor vrije handel en WTO-regels, maar volgens Sheikh moet Europa zijn strategie aanpassen wanneer andere grootmachten die regels omzeilen.

De maatregelen kunnen leiden tot hogere prijzen en Chinese vergelding, zoals exportbeperkingen op grondstoffen, chips en halffabricaten of beperkingen voor Europese bedrijven op de Chinese markt. Toch stelt de WRR dat uitstel uiteindelijk schadelijker is. Nederland zal volgens Sheikh alleen in Europees verband willen handelen, waardoor meer samenwerking nodig is. De EU beschikt daarbij nog over aanzienlijke onderhandelingsmacht als grote afzetmarkt.