Advies Raad van State: Vul burgerschapsonderwijs minder ideologisch en meer praktisch in
In dit artikel:
De afdeling advisering van de Raad van State adviseert om de voorgenomen wetsaanpassing die de burgerschapsopdracht voor het mbo moet aanscherpen, ingrijpend te wijzigen. Het voorstel om expliciet de basiswaarden vrijheid, gelijkwaardigheid en solidariteit in de wet op te nemen, zou te veel nuance en verscheidenheid uit die waarden halen en maatschappelijke debatvorming belemmeren. Daarom raadt de Raad aan deze drie waarden te schrappen en juist ruimte te laten voor een bredere, minder ideologische invulling van burgerschap.
De aanbeveling volgt op evaluaties van de burgerschapsopdracht in het funderend onderwijs (waarvoor sinds augustus 2021 aangescherpte regels gelden) en signaleert dat scholen vooral behoefte hebben aan een helder curriculum en concrete praktijkvoorbeelden om abstracte thema’s te vertalen naar lespraktijk. Volgens de Raad kan een gedetailleerde wettelijke opsomming juist een open gesprek binnen onderwijsinstellingen en over kwalificatie-eisen in de weg staan.
De Raad van State brengt ook een wijziging in het toezicht in stelling: de Onderwijsinspectie zou minder moeten inzetten op zuivere nalevingscontrole en meer op stimulerend, ondersteunend toezicht. Praktische begeleiding — bijvoorbeeld het aanbieden van voorbeelden die scholen helpen burgerschapslessen te concretiseren — past beter bij een opdracht die ruimte laat voor interpretatie en discussie.
De kwestie speelt in Den Haag al langer; bij eerdere debatten rond 2020 verzetten met name SGP en in mindere mate ChristenUnie zich tegen het centraal stellen van de drie waarden uit vrees voor overheidsingrijpen in christelijk onderwijs. Kritiek pleitte er ook voor de bredere set democratische grondrechten (zoals godsdienst- en meningsvrijheid) mee te nemen in overwegingen. Het advies is gericht aan minister Rianne Letschert (OCW), die politiek verantwoordelijk is voor het mbo; het kabinet hoeft het advies niet over te nemen, maar het draagt veel gewicht.