Adrianus VI was de enige Nederlandse paus ooit, maar hij werd bespot, beschimpt en verguisd: zijn pontificaat eindigde in diepe ellende

In dit artikel:

Meer dan vijfhonderd jaar geleden werd voor het eerst een Nederlander paus: Adriaan Floriszoon Boeyens, beter bekend als Adrianus VI. Geboren in 1459 in Utrecht als zoon van een scheepstimmerman, excelleerde hij in theologie en maakte hij carrière aan de universiteit van Leuven voordat hij in dienst trad van keizer Karel V. Ondanks zijn tegenzin werd hij in januari 1522 tijdens een verdeeld conclaaf in Spanje in absentia gekozen als paus. Zijn benoeming tot opvolger van Petrus wekte veel verbazing in Rome.

Adrianus arriveerde pas een half jaar later in een door pest geteisterde stad en trok er sober en eenvoudig in, wat contrasteerde met het extravagante hof van zijn voorganger Leo X. Zijn beleid kenmerkte zich door strenge bezuinigingen, bestrijding van corruptie en nepotisme, en het intrekken van lucratieve plekken die eerder werden verkocht. Ook sloot hij de beroemde collectie heidense beelden in het Belvedère omwille van zijn strikte moraal. Deze maatregelen maakten hem impopulair; Romeinen noemden hem spottend 'il Fiammingo' en zagen hem als een cultuurbarbaar.

In augustus 1523 werd Adrianus ernstig ziek en overleed op 14 september, officieel aan een nierabces, hoewel er geruchten over vergiftiging circuleerden. Zijn pontificaat duurde slechts twaalf maanden en twee weken, een korte en moeilijk periode die de Romeinen leerde om pas in 1978 opnieuw een paus buiten Italië te kiezen. Nu, na het overlijden van paus Franciscus, kijkt de wereld weer gespannen naar het Vaticaan, in afwachting van een nieuwe pauskeuze, waarbij de gedachte aan een nieuwe Nederlandse paus nog steeds een zeldzaam vooruitzicht is.