ACM: prijs en kwaliteit onder druk door minder concurrentie

In dit artikel:

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) waarschuwt dat concurrentie in Nederlandse markten de afgelopen jaren duidelijk verzwakt is en vraagt daarom om uitbreide bevoegdheden om eerder en effectiever te kunnen ingrijpen. Bestuursvoorzitter Martijn Snoep benadrukt dat "concurrentie geen doel op zich, maar een belangrijk instrument" is om markten goed te laten functioneren.

De waakhond signaleert minder toetreding van nieuwe spelers en minder uitstroom van bestaande bedrijven, vooral in sterk geconcentreerde sectoren zoals de drankindustrie, telecom en delen van de elektronische industrie (waar ASML onder valt). Een concreet voorbeeld is de diergeneeskunde, waar veel zelfstandige praktijken zijn overgenomen door commerciële ketens met doorgaans hogere behandelprijzen tot gevolg. Minder concurrentie leidt volgens de ACM tot hogere prijzen, verslechterende kwaliteit en minder innovatie, wat consumenten schaadt.

Oorzaken worden nog onderzocht, maar de waarschijnlijke factoren zijn technologische veranderingen, een stijging van fusies en overnames en strategische overnames van concurrerende start-ups door grotere bedrijven. Daarnaast maakt geopolitiek—onder meer ontwikkelingen rond de VS en grote niet-Europese cloudaanbieders—bepaalde markten kwetsbaar, waardoor alternatieven gewenst zijn.

Om deze problemen aan te pakken wil de ACM kleinere overnames kunnen toetsen (nu ligt de grens bij €30 miljoen omzet in Nederland) en — na marktonderzoek — bindende maatregelen opleggen in specifieke markten. De bevoegdheid om kleinere deals te beoordelen ligt als wetsvoorstel bij de Tweede Kamer. Zonder extra instrumenten vreest de ACM dat concentratie en afhankelijkheden verder toenemen.