Academicus die plagiaat zwarte hoogleraar aantoonde, geschorst wegens racisme

In dit artikel:

De Britse socioloog Jason Arday werd in 2023 op 37-jarige leeftijd benoemd tot de jongste zwarte hoogleraar aan de Universiteit van Cambridge. Zijn opmerkelijke levensverhaal — met autisme, een moeilijke jeugd in Zuid-Londen, een late ontwikkeling en veel liefdadigheidswerk — kreeg wereldwijd veel aandacht. In 2026 ontstond echter twijfel over de vraag of zijn snelle academische carrière vooral door diversiteitsbeleid was mogelijk gemaakt. Critici wezen op zijn volgens hen beperkte publicatielijst en betwistten verschillende onderdelen van zijn cv.

De Amerikaanse filosoof Nathan Cofnas onderzocht Ardays proefschrift uit 2015 met plagiaatsoftware. In een artikel van 21 juli stelde hij dat daarin en in andere publicaties substantiële, niet-vermelde overeenkomsten met eerder werk voorkwamen. Ook beweerde hij dat Arday claims over onder meer gastdocentschappen, een boek en fondsenwerving had overdreven of onjuist voorgesteld. Britse media, waaronder The Telegraph en The Guardian, bevestigden een deel van die kritiek. Cambridge kondigde op 5 augustus een onderzoek aan, waarna Arday ontslag nam. Op 14 augustus werd hij dood aangetroffen in zijn woning. Het artikel presenteert dit als de tragische uitkomst van de publieke beschuldigingen, maar vermeldt geen officieel onderzoek naar de doodsoorzaak.

Cofnas, die sinds begin 2026 als postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit Gent werkte, kwam zelf al eerder onder vuur te liggen. Hij pleit voor onderzoek naar mogelijke verbanden tussen intelligentie, etniciteit en erfelijkheid en heeft zich kritisch uitgelaten over diversiteitsbeleid. Een petitie tegen zijn aanstelling werd door ruim tweeduizend studenten ondertekend.

Op 20 augustus schorste rector Petra De Sutter Cofnas met onmiddellijke ingang. Volgens de brief vierde hij de val van Arday en had hij zich in interviews racistisch uitgelaten. Interne e-mails, ingezien door het Vlaamse tijdschrift De Doorbraak, zouden erop wijzen dat de maatregel het resultaat was van een maandenlange campagne binnen de universiteit en niet alleen van de commotie rond Arday.

De schorsing leidde tot een nieuw debat over academische vrijheid. Meer dan zevenhonderd academici ondertekenden een open brief waarin zij stelden dat Cofnas mogelijk werd gestraft voor het aankaarten van vermeend wetenschappelijk wangedrag. Ook voormalig UGent-filosoof Maarten Boudry bekritiseerde De Sutter en verweet haar een beperkte visie op academische vrijheid. Tegelijk kreeg de rector online persoonlijke en transfobe aanvallen te verduren. Cofnas nam afstand van die aanvallen, maar zei zelf geregeld doodsbedreigingen en antisemitische haatmail te ontvangen.