Abortus: slaan we door?

In dit artikel:

In Nederland werden in 2025 volgens de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) 39.931 zwangerschappen afgebroken. Dat is ongeveer één abortus tegenover elke vier geboorten en betekent volgens het artikel dat abortus geen marginaal verschijnsel is. Critici vinden de drempel voor zwangerschapsafbreking te laag.

De IGJ spreekt van een beperkte stijging en stelt dat het aantal vergelijkbaar is met dat van halverwege de jaren tachtig. Het artikel betwist die vergelijking, omdat destijds meer dan de helft van de cliënten uit het buitenland kwam. Wanneer die groep buiten beschouwing wordt gelaten, zou het aantal abortussen onder Nederlandse vrouwen sinds 1985 meer dan verdubbeld zijn, evenals het abortuscijfer per duizend vrouwen van 15 tot 45 jaar. Demografische ontwikkelingen zouden die groei volgens de auteur niet verklaren.

Ook andere mogelijke oorzaken bieden volgens beschikbare overheidsgegevens geen duidelijke verklaring. Het aantal ongewenste zwangerschappen daalde tussen 2020 en 2025 met ongeveer 20 procent, terwijl het aantal abortussen juist bijna even sterk steeg. Prenatale diagnostiek speelt volgens de IGJ slechts bij enkele procenten van de gevallen een rol. Het artikel bekritiseert bovendien de Nederlandse voorstelling dat het abortuscijfer tot de laagste ter wereld behoort; volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is Nederland Europees gezien eerder een middenmoter.

Daarnaast beschrijft het artikel een verruimde toegang tot late abortussen. Sinds het afschaffen van de verplichte bedenktijd in 2023 geldt geen wettelijke bedenktijd meer. De Wet Afbreking Zwangerschap staat abortus toe tot 24 weken, terwijl Nederlandse klinieken tot voor kort doorgaans tot 22 weken behandelden. Na aandringen van de IGJ zijn ziekenhuizen begonnen om ook na 22 weken, aanvankelijk op beperkte schaal, niet-medische abortussen aan te bieden. De NVOG erkent daarbij gewetensbezwaren, omdat een foetus soms levend wordt geboren.

Minister Sophie Hermans ontkent dat de abortuspraktijk inhoudelijk is verruimd en spreekt van betere toegang tot bestaande zorg. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk stelt daartegenover dat baby’s die na 22 weken te vroeg worden geboren steeds vaker kunnen overleven. Volgens een medische richtlijn liggen de overlevingskansen bij 22, 23 en 24 weken rond 24, 38 en 60 procent, met in gespecialiseerde buitenlandse ziekenhuizen soms hogere cijfers. Het artikel eindigt met de politieke en ethische vraag of het beleid vooral moet inzetten op het beëindigen van zwangerschappen of op het redden van extreem vroeg geboren levens.