Abortus, miljonairsbelasting en homohuwelijk: dit zijn de opvallendste uitslagen van de Amerikaanse referenda

In dit artikel:

Amerikaanse kiezers stemden tijdens de verkiezingen niet alleen voor Congresleden, maar ook over uiteenlopende referenda, de zogenoemde ‘ballot measures’. Die gingen onder meer over abortus, kiezersidentificatie en belastingen voor vermogende inwoners.

In Californië was de uitslag over een eenmalige vermogensbelasting van 5 procent voor inwoners met meer dan 1 miljard dollar nog niet bekend. De opbrengst zou vooral dienen om federale besparingen op de gezondheidszorg op te vangen. Het voorstel stuitte op stevige tegenstand van rijke inwoners en wordt mogelijk geblokkeerd door tegenvoorstellen die nieuwe belastingen op financiële activa en andere bezittingen willen verbieden. Wel verwierpen de kiezers een grondwetswijziging die strengere identificatie-eisen bij stemmen zou invoeren, zowel in stemlokalen als bij briefstemmen.

In Idaho, een overwegend Republikeinse staat, wezen kiezers een voorstel af om het recht op abortus in de staatsgrondwet op te nemen. Het voorstel zou abortus tot ongeveer 21 weken hebben toegestaan en uitzonderingen na die termijn mogelijk hebben gemaakt bij medische noodsituaties. De bestaande, zeer strenge abortuswet blijft daardoor van kracht.

Missouri stemde juist tegen een voorstel dat de toegang tot abortus opnieuw had willen beperken tot medische noodgevallen, ernstige foetale afwijkingen of gevallen van verkrachting en incest, met extra beperkingen voor minderjarigen. Daarmee bevestigden de kiezers de abortusrechten die ze in 2024 via een grondwetswijziging hadden goedgekeurd.

In Nevada keurden kiezers voor de tweede keer een maatregel goed die het recht op abortus tot de levensvatbaarheid van de foetus, en later indien nodig voor de gezondheid of het leven van de patiënt, in de grondwet verankert. Ook Virginia nam een grondwetswijziging aan die reproductieve vrijheid, abortus tijdens de eerste twee trimesters, anticonceptie en vruchtbaarheidszorg beschermt. Daarnaast schrapt Virginia het historische verbod op het homohuwelijk uit de staatsgrondwet.

In Washington verwierpen kiezers een voorstel om de belasting op grote vermogenswinsten af te schaffen. Die belasting, door tegenstanders vaak een miljonairstaks genoemd, blijft daardoor bestaan. De stemming werd landelijk gezien als een test voor de steun aan hogere belastingen voor de rijkste Amerikanen.