Aartsen (VVD) wurgt zzp'ers met zeven vinkjes en mogelijk 4.000 euro per jaar aan verplichte voorzieningen: al 133.000 haakten af

In dit artikel:

VVD-minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie erkent in een interview met ZiPconomy dat de voorgestelde Zelfstandigenwet waarschijnlijk moet worden aangepast. De wet moet duidelijker maken wanneer iemand als zelfstandige werkt en wanneer sprake is van werknemerschap, maar ligt momenteel ter internetconsultatie en zou pas in 2028 ingaan. Op zondag waren volgens het artikel 796 reacties binnengekomen; de consultatie loopt tot en met 29 oktober.

Volgens cijfers die in het interview worden aangehaald, zijn er inmiddels 133.000 minder zzp’ers. Aartsen zegt bovendien wekelijks berichten te ontvangen van zelfstandigen die door opdrachtgevers worden afgewezen omdat bedrijven bang zijn voor fiscale naheffingen en boetes. Het artikel wijt die terughoudendheid aan de handhaving rond schijnzelfstandigheid.

De voorgestelde wet werkt met een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets. Samen bevatten die zeven voorwaarden. Wie daaraan voldoet, komt in een zogenoemde ‘veilige haven’, waarin opdrachtgevers vooraf meer zekerheid krijgen over de fiscale kwalificatie van de samenwerking. Een belangrijke eis is dat een zelfstandige in het lopende en voorafgaande kalenderjaar samen minstens drie verschillende opdrachtgevers of klanten heeft gehad.

Aartsen zegt dat langdurig werken voor één opdrachtgever wel mogelijk moet blijven, maar dat daar dan twee kleinere opdrachten naast zouden moeten staan. Dat kan volgens hem vooral in sectoren als de ICT problemen opleveren. Ook tellen meerdere eindklanten niet afzonderlijk mee wanneer een zelfstandige contractueel via één intermediair werkt: voor de toets geldt dan alleen die intermediair als opdrachtgever.

Andere voorgestelde voorwaarden zijn onder meer werken op basis van een concreet resultaat in plaats van uitsluitend aanwezigheid of gewerkte uren, en het jaarlijks besteden van een bedrag aan voorzieningen voor arbeidsongeschiktheid, ziekte of pensioen. De hoogte daarvan is nog niet vastgesteld. Zelf geld opzijzetten zou volgens Aartsen moeilijker controleerbaar zijn dan deelname aan een verzekerings- of pensioenproduct.

Hoewel zelfstandigen die niet aan alle voorwaarden voldoen niet automatisch werknemer worden, vrezen critici dat opdrachtgevers in de praktijk vooral voor de veilige haven zullen kiezen. Daardoor zouden zelfstandigen zonder de vereiste documenten of kenmerken minder snel opdrachten krijgen. Aartsen verdedigt de regels als een kader dat vrijheid en verantwoordelijkheid moet combineren, maar benadrukt dat ondernemers hun werkwijze soms zullen moeten aanpassen.

De auteur van het artikel verzet zich fel tegen de wet en beschuldigt de VVD ervan ondernemersvrijheid te beperken. Ook wordt verwezen naar voorgenomen fiscale maatregelen die zelfstandigen en familiebedrijven zouden raken. De oproep aan het kabinet is om vooral het klantenquotum en de verplichte voorzieningen te schrappen en zelfstandigen en opdrachtgevers meer ruimte te laten om zelf hun samenwerking vorm te geven.