Aartsen (VVD) knielt voor de mislukte inburgering: werkende statushouders krijgen straks tot zes jaar de tijd om Nederlands te leren

In dit artikel:

VVD-minister Aartsen wil de termijn voor inburgering onder voorwaarden met maximaal drie jaar verlengen. Statushouders krijgen nu in principe drie jaar om de taal te leren en aan hun inburgeringsplicht te voldoen. Volgens de verzamelbrief inburgering die Aartsen donderdag naar de Tweede Kamer stuurde, kunnen mensen die minstens 28 uur per week werken of minimaal drie maanden hebben gewerkt straks uitstel aanvragen. De regeling wordt in de eerste helft van 2027 aangepast, zonder dat daarvoor een wetswijziging nodig is. Daarmee kan de totale termijn oplopen tot zes jaar.

Ook een gebrek aan kinderopvang kan volgens het voorstel tot maximaal een jaar extra leiden. Aartsen motiveert de wijzigingen onder meer met het belang van werk: collega’s zouden in de praktijk kunnen helpen bij het leren van Nederlands. De auteur van het artikel verzet zich hier fel tegen en vindt dat werkgevers zo verantwoordelijk worden gemaakt voor een taak van de overheid. Ook wordt betoogd dat kortdurend werk al recht kan geven op langdurig uitstel.

De maatregel komt tegen de achtergrond van tegenvallende resultaten. Van de groep die in 2022 inburgeringsplichtig werd, had eind 2025 28 procent aan de verplichting voldaan; op 1 augustus 2026 was dat 48 procent, terwijl 38 procent nog bezig was. Aartsen schrijft dat 70 procent na twee jaar in de gemeente nog niet actief was, wat hij zelf onacceptabel noemt. In de zogeheten Z-route, bedoeld voor mensen met een grotere leerachterstand, ligt het streefniveau op A1. Ongeveer 68 procent heeft daar een alfabetiseringscursus nodig en slechts 17 procent heeft betaald werk verricht.

Verder meldt het onderzoek bij de brief gemiddeld 20 procent verzuim bij taallessen. Taalaanbieders zeggen dat hun vergoeding niet kostendekkend is. Bij het basisexamen inburgering in het buitenland is bovendien een negende fraudezaak ontdekt met een vervalst slagingsbewijs, na een steekproef van 105 dossiers.

De gevolgen van het niet halen van de termijn zijn aanzienlijk: zonder voltooide inburgering is een permanente verblijfsvergunning en later een Nederlands paspoort niet mogelijk. Op 1 augustus hadden 90.854 van de inburgeringsplichtigen een plan; volgens de berekening in het artikel gaat het in totaal om circa 116.000 mensen. Hoewel de arbeidsparticipatie onder recente groepen stijgt, betwijfelt de auteur of werken zonder Nederlands te leren als geslaagde inburgering kan gelden. Ook wijst het artikel op de spanning tussen de voorgestelde versoepeling en kabinetsplannen voor strengere taaleisen, zoals niveau B1 voor naturalisatie. De schrijver roept de minister en de Kamer op de verlenging tegen te houden.