Aanvalsplan Landschap in actie: groenblauwe netwerken in ontwikkeling (deel III)

In dit artikel:

Het Aanvalsplan Landschap bundelt overheden, natuurorganisaties, grondeigenaren en andere partijen rond de ambitie om minstens 10 procent van het Nederlandse landelijk gebied te verrijken met landschapselementen. Met steun van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en onder coördinatie van het Deltaplan Biodiversiteitsherstel zijn na negen afgeronde projecten inmiddels achttien nieuwe projecten gestart. Samen moeten beide projecttranches ongeveer 700 kilometer aan landschapselementen opleveren.

De projecten versterken groenblauwe netwerken met onder meer houtwallen, hagen, bomen, boomweides, struweel, kruidenrijke weides en poelen. Daarmee ontstaan nieuwe leefgebieden en verbindingen voor onder andere vogels, insecten, amfibieën en kleine zoogdieren, terwijl het landschap biodiverser, klimaatbestendiger en aantrekkelijker wordt.

In Zeeland begeleidt Stichting Landschapsbeheer Zeeland agrariërs en particuliere grondeigenaren. In het plantseizoen 2025-2026 kwamen er knot- en hoogstambomen, boomweides, struweel- en scheerhagen en poelen bij. Rond Natura 2000-gebieden en erfgoedlocaties wordt bewust autochtoon plantmateriaal gebruikt. Ondanks enkele aanpassingen en uitgestelde werkzaamheden is het grootste deel volgens plan uitgevoerd. De volgende fase staat gepland voor het najaar van 2026.

In Gelderland werken honderden grondeigenaren samen met Stichting Landschapsbeheer Gelderland. Daar zijn al 250 solitaire knotbomen, 500 andere solitaire bomen en 1,3 hectare bosjes aangelegd, naast verschillende hagen, boomweides en botanische weides. Van de 306 geworven en geadviseerde grondeigenaren doen er ongeveer 284 mee. Zes uitdeeldagen moeten de resterende deelnemers helpen met beplanting en aanleg.

Het Drentse project Landschap in Verbinding heeft tot maart 2026 bij 46 erven nieuwe landschapselementen gerealiseerd, waaronder 426 hoogstamfruitbomen en 0,3 hectare bosjes. Rond de Maatschappij van Weldadigheid kregen 24 erven kruidenrijke weides en extra beplanting. Nieuwe poelen moeten onder meer de kwetsbare knoflookpad helpen. Vergunningen en de planning van grootgrondbezitters veroorzaken soms vertraging, maar het project wordt naar verwachting tot 2027 verlengd. De eerste resultaten laten volgens de betrokken organisaties zien dat professionele begeleiding en lokale samenwerking snel zichtbare natuurwinst opleveren.