Aanvalsplan Landschap in actie: groenblauwe netwerken in ontwikkeling (deel I)

In dit artikel:

Het Aanvalsplan Landschap, gesteund door het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en gecoördineerd vanuit het Deltaplan Biodiversiteitsherstel, moet minimaal 10 procent van het Nederlandse landelijk gebied verrijken met landschapselementen. Na de afronding van negen eerdere projecten zijn nu achttien nieuwe initiatieven gestart, verspreid over het land, met als gezamenlijke doel uiteindelijk zo’n 700 kilometer aan houtwallen, hagen, singels, struwelen, poelen en andere groenblauwe verbindingen aan te leggen.

Deze tussenstand laat zien dat de uitvoering al zichtbaar resultaat oplevert. De projecten zijn nog lopend, maar er is al veel aangeplant en geleerd over samenwerking, vergunningen en praktische uitvoering. Het plan moet niet alleen de biodiversiteit versterken, maar ook bijdragen aan een klimaatbestendiger en aantrekkelijker landschap.

In Fryslân ligt de nadruk op een boerenland waar vogels als kneu, ringmus en spotvogel meer schuil- en voedselplekken vinden. BoerenNatuur Fryslân plant daar vooral hagen, voederhagen, singels en kleine bosjes. De belangstelling van boeren is groter dan verwacht, waardoor er zelfs meer groen wordt aangelegd dan oorspronkelijk gepland. Wel zorgen vergunningen, bijvoorbeeld rond boomweides, soms voor vertraging. Opvallend is dat veel van het plantmateriaal inheems of autochtoon is, om de ecologische kwaliteit te vergroten.

Ook Limburg werkt aan een fijnmaziger netwerk van groen en water. In het project Groenblauwe dooradering Limburg 2025 worden heggen, knotbomen, poelen en hoogstamfruitbomen aangelegd, vooral in Zuid-Limburg. Daar sluit de aanpak goed aan op het cultuurhistorische landschap. Niet alles loopt volgens plan: enkele poelen vervallen door vergunningseisen of veranderend grondgebruik, maar er komen ook extra aanplant en nieuwe kansen voor compensatie.

Op de Veluwe is de voortgang eveneens zichtbaar. BoerenNatuur Veluwe heeft al bijna 19.000 vierkante meter houtsingel en meer dan 200 solitaire bomen laten planten, naast hoogstamfruitbomen en andere elementen. De deelname van boeren is groot, al blijven lokale regels en beheerlast soms een hindernis. Waar gemeenten meewerken, blijkt de aanleg het snelst te gaan.