Aantal zzp'ers blijft groot ondanks strengere controles Belastingdienst

maandag, 25 mei 2026 (05:43) - NU.nl

In dit artikel:

Het aantal zzp'ers in Nederland steeg licht in het eerste kwartaal van dit jaar: volgens de KVK telt het Handelsregister nu 1.793.371 zelfstandigen, een toename van 5.051 ten opzichte van december. Zzp'ers zijn vooral actief in onderwijs, dienstverlening, bouw (ongeveer 224.265), kunst en cultuur, specialistische zakelijke diensten, handel en zorg (ongeveer 202.138). Kleinere shares zijn te zien in verhuur en handel in onroerend goed, energie en financiële diensten.

Tegelijkertijd voert de Belastingdienst sinds vorig jaar strengere controles uit op schijnzelfstandigheid — situaties waarin een werkrelatie eerder neerkomt op loondienst dan op echt ondernemerschap. Bij onregelmatigheden kunnen opdrachtgevers naheffingen verwachten; bij opzet of grove schuld volgen vergrijpboetes. Tot en met oktober vorig jaar bezocht de fiscus 842 bedrijven, keek in de boeken en gaf advies; voor deze handhaving zijn ongeveer 80 fte ingezet.

Brancheorganisaties signaleren effect en zorgen: Bouwend Nederland meldt dat de Belastingdienst in de bouw tussen de tien en twintig controles per bedrijfsgroep uitvoert en dat de situatie vergelijkbaar is met december. In de zorg geven ActiZ en GGZ Nederland aan dat sommige zzp'ers overstappen naar loondienst, terwijl vaste opdrachtnemers vaak behouden blijven. Beide verenigingen waarschuwen dat strikte handhaving en mogelijke boetes risico's vormen voor continuïteit van zorg en dat het inhuren via detacheringsbureaus bovendien dure gevolgen kan hebben.

Kort: ondanks intensievere controles blijft het aantal zelfstandigen stabiel tot licht groeiend, maar er lopen verschuivingen en zorgen over de effecten van handhaving op sectoren als bouw en zorg.