Aantal kinderopvangplaatsen daalt naar laagste peil in 10 jaar, maar minister Gennez belooft beterschap: "De trein is vertrokken"
In dit artikel:
In 2025 daalde het aantal vergunde kinderopvangplaatsen in Vlaanderen licht tegenover 2024, ondanks grote financiële inspanningen van de Vlaamse regering. Eind 2025 telde de sector 92.819 plaatsen verspreid over 5.389 locaties — het laagste niveau in tien jaar. De daling komt vooral doordat 1.308 plaatsen verdwenen toen onthaalouders (gezinsopvang) stopten. Bovendien corrigeerde de administratie na striktere controles minstens 2.500 plaatsen die tijdens en na de coronaperiode ooit op papier bleven staan maar in de praktijk al jaren niet meer beschikbaar waren.
Tegelijkertijd investeerde de regering middelen om capaciteit en betaalbaarheid uit te breiden: er zijn middelen voorzien voor 10.000 extra plaatsen, waarvan vooral 6.000 inkomensgerelateerde plaatsen. Daardoor steeg het aandeel plaatsen met inkomenstarief: in 2025 geldt dat voor 85,4% van alle plekken (ten opzichte van circa 72,5% een decennium geleden). De gemiddelde prijs in die regeling lag rond 18 euro per dag. Omdat het aantal kinderen jonger dan drie jaar sterker daalde dan het aantal plaatsen, verbeterde de verhouding opvangplaatsen per 100 kinderen licht, van 45,66 naar 46,07.
De daling in de gezinsopvang is al langer aan de gang. Onthaalouders stoppen massaal wegens pensionering, gezondheidsredenen en problemen om nieuwe opvanggezinnen aan te trekken. Als reactie kondigde minister van Welzijn Caroline Gennez een pakket maatregelen aan: jaarlijks 14 miljoen euro extra voor hogere lonen van onthaalouders in dienst, meer pedagogische begeleiding en omkadering, installatie- en renovatiepremies en betere sociale bescherming. Er wordt ook legislatuurruimte gemaakt voor 900 bijkomende onthaalouders in loondienst, goed voor ongeveer 3.600 extra plaatsen.
Daarnaast lanceerde Gennez een oproep naar lokale besturen en opvangorganisatoren om 4.500 extra plaatsen te creëren; 3.936 projecten kregen groen licht. In de eerste vijf maanden van 2026 openden al 1.100 nieuwe plaatsen (waarvan 300 inkomensgerelateerd). Verder lopen trajecten voor inclusieve en innovatieve opvang (ongeveer 600 extra plaatsen) en plannen om circa 2.400 vrije-prijsplaatsen om te zetten naar inkomenstarief. De regering rekent erop dat de combinatie van investeringen, herstructurering en gerichte oproepen de komende jaren voor zichtbare verbetering in het aanbod zal zorgen. Experts wijzen erop dat er volgens een voorafgaande toekomststudie tegen 2034 nog zo’n 29.000 extra plaatsen nodig zullen zijn.