Aantal fietsongevallen explosief gestegen, roep om helmplicht groeit
In dit artikel:
Het aantal fietsers dat met ernstig letsel op de spoedeisende hulp terechtkomt, groeit hard: vorig jaar werden bijna 81.000 slachtoffers behandeld, een stijging van 9 procent ten opzichte van 2024. Volgens VeiligheidNL liep ongeveer twee derde van hen (circa 55.000 mensen) ernstig letsel op, variërend van botbreuken en hersenschuddingen tot zwaar hoofdletsel; bij zo'n 14.400 slachtoffers was hoofd- of hersenletsel vastgesteld.
Opvallend is dat ruim twee derde van de ongevallen eenzijdig is — bijvoorbeeld een val — en dus geen botsing met een andere weggebruiker betreft. VeiligheidNL wijst de e-bike aan als belangrijkste drijfveer achter de stijging: ongelukken met gewone fietsen blijven stabiel, maar e-bikes zorgen voor hogere snelheden, grotere snelheidsverschillen op drukke fietspaden en worden vooral veel door ouderen gebruikt. Ruim vier op de tien slachtoffers is 55-plus; van de 281 dodelijke slachtoffers vorig jaar waren er 118 ouder dan 70. In Amsterdam vielen vorig jaar 30 verkeersdoden.
Als reactie start minister Vincent Karremans de helmcampagne 'Zet ’m Op' met het doel dat in 2035 minstens 25 procent van de fietsers een helm draagt; nu is dat nog maar 5 procent. Artsen voor Veilig Fietsen (AvvF) en intensivist-neuroloog Marcel Aries pleiten sterk voor helmgebruik en rekenen voor dat een helm de kans op ernstig hoofd- en hersenletsel flink vermindert. AvvF wil bovendien een helmplicht voor e-bikers tot 18 jaar. Het Verkeersveiligheidsinstituut SWOV steunt die ideeën en merkt op dat een helm “letterlijk het verschil kan betekenen tussen leven en dood,” maar waarschuwt tegelijk dat helmgebruik geen ongelukken voorkomt; veilige infrastructuur blijft cruciaal.
De Fietsersbond ontbreekt bij de helmcampagne en vindt dat de nadruk op helmen te veel verantwoordelijkheid bij individuele fietsers legt. Conclusie in het debat: helmen kunnen snel veel letsel voorkomen, vooral bij eenzijdige ongevallen en kwetsbare ouderen, maar structurele investeringen in veilige fietspaden en kruispunten blijven onmisbaar voor duurzame verkeersveiligheid.