Aantal fietsers betrapt op gsm-gebruik verdrievoudigt, bij minderjarigen zelfs vier keer meer
In dit artikel:
In België is het aantal fietsers dat betrapt wordt op het gebruik van de gsm tijdens het fietsen in vier jaar tijd sterk toegenomen. Uit politiecijfers die CD&V-kamerlid Franky Demon opvroeg en waar Het Laatste Nieuws over berichtte, blijkt dat tussen 2020 en 2024 in totaal 564.460 overtredingen met een gsm in het verkeer werden vastgesteld — ongeveer 309 per dag. Dat totaal omvat zowel automobilisten als fietsers, maar het aantal geflitste fietsende gsm-gebruikers is in die periode verdrievoudigd. Bij minderjarigen is de stijging nog scherper: van 267 in 2020 naar 1.163 in 2024, en de voorlopige cijfers voor 2025 tonen al 2.316 bekeuringen (gegevens nog niet volledig verwerkt).
Demon noemt de trend verontrustend en pleit vooral voor sensibilisering van jongeren in plaats van louter boetes. Verkeerspsycholoog Kris Brijs (UHasselt, IMOB) sluit zich daarbij aan: campagnes die automobilisten leerden hoe ze afleiding kunnen vermijden, tonen volgens hem dat voorlichting effect kan hebben en dat soortgelijke actie voor fietsers broodnodig is. Brijs zoekt de oorzaken vooral in psychologische factoren: fietsers onderschatten wat afleiding doet met hun remafstand en reactietijd, jongeren volgen elkaar doordat zichtbaar gedrag als sociaal aanvaardbaar wordt ervaren (de zogeheten descriptieve norm), en mensen overschatten hun vermogen om veilig te blijven rijden met een telefoon in de hand. Omdat vaak geen direct ongeval of sanctie volgt, wordt het gedrag bovendien in stand gehouden. Over een link met gsm-verslaving is er volgens Brijs geen wetenschappelijk bewijs.
Vias-verkeersdeskundige Stef Willems wijst erop dat een deel van de stijging kan komen doordat de politie meer en gerichter controleert op foutief gedrag bij fietsers; het is dus onduidelijk in hoeverre het daadwerkelijke aantal mensen dat met de gsm fietst ook is toegenomen. Zowel Willems als Brijs benadrukken dat handhaving belangrijk is: zonder controle heeft wetgeving weinig effect, maar alleen boetes volstaan niet. Brijs pleit voor een gecombineerde aanpak van duidelijke wetgeving, consequente handhaving en gerichte sensibiliseringscampagnes om gedrag daadwerkelijk te veranderen.
Kort samengevat: de detectie van gsm-gebruik op de fiets is de laatste jaren sterk gestegen, met een opvallende toename bij jongeren. Oorzaken liggen volgens experts bij perceptie en sociale normen, terwijl zowel meer controles als gerichte voorlichtingscampagnes worden gezien als noodzakelijke middelen om de trend te keren.