Aantal drugsdoden in tien jaar tijd verdrievoudigd

In dit artikel:

In 2024 stierven 378 mensen van 15 jaar en ouder in Nederland aan de directe gevolgen van drugsgebruik, drie keer meer dan de 123 geregistreerde gevallen in 2014, meldt de Nationale Drug Monitor van het Trimbos Instituut. De cijfers betreffen alleen overlijdens door directe drugseffecten; sterfgevallen door bijvoorbeeld besmette naalden zijn niet meegerekend.

De toename wordt vooral toegeschreven aan opioïden en aan de categorie “niet-gespecificeerde drugs” (veelal designerdrugs). Het aantal doden door opioïden is in tien jaar verviervoudigd: van 40 in 2014 naar gemiddeld 165 per jaar sinds 2020. Terwijl sterfgevallen door heroïne en methadon afnamen, nam het aantal slachtoffers van sterke pijnstillers (zoals oxycodon, morfine en fentanyl) sinds 2015 bijna toe. Opvallend is dat bij circa een derde van de opioïdeoverlijdens sprake was van zelfdoding — een hoger aandeel dan bij andere middelen.

Onder de niet-gespecificeerde drugs (waaronder chemisch licht aangepaste varianten van xtc, speed, lsd en kalmerende middelen) nam het aantal sterfgevallen toe tot 135 in 2024. Deze designerdrugs ontwijken vaak de Opiumwet door kleine aanpassingen in de moleculaire structuur.

Trimbos-onderzoeker Lisa Davies heeft nog geen sluitende verklaring voor de stijging; mogelijk speelt betere registratie mee en/of toegenomen medisch gebruik van opioïden. Het Openbaar Ministerie onderzoekt daarnaast meerdere sterfgevallen in verband met de online verkoop via de site Funcaps — 58 gevallen worden nog nader bekeken.