Aan banden leggen van bestrijdingsmiddelen lijkt onvermijdelijk
In dit artikel:
Wageningen University & Research (WUR) heeft in opdracht van het ministerie van Landbouw een verkennend onderzoek gedaan naar de verspreiding van bestrijdingsmiddelen in beschermde natuurgebieden. Het rapport stelt vast dat pesticiden niet beperkt blijven tot akkers maar ook diep in natuurgebieden terechtkomen; deeltjes kunnen door wind of aan stof hechtend gemakkelijk afstanden van meer dan 10 kilometer afleggen. Eerder onderzoek van burgercollectief Meten=Weten vond bijvoorbeeld bestrijdingsmiddelen in de lucht boven de Marker Wadden, ruim 7 km van het vasteland.
Het onderzoek is voorlopig en laat veel vragen onbeantwoord: het is onduidelijk welke soorten schade de middelen in natuurgebieden veroorzaken en van welke bedrijven de middelen precies afkomstig zijn. Omdat de Raad van State vorig voorjaar bepaalde dat voor gebruik van pesticiden die in natuurgebieden kunnen belanden een natuurvergunning nodig is, hadden het ministerie en provincies deze verkenning nodig. Demissionair landbouwminister Femke Wiersma kondigde aanvullend onderzoek aan.
WUR signaleert dat technische oplossingen om drift te voorkomen (zoals zeer precieze spuitmonden) voor veel boeren nog niet beschikbaar of te kostbaar zijn; ook natuurlijke barrières zoals dichte heggen bieden maar beperkt soelaas. Daarom noemt de universiteit vermindering van gebruik op landelijke of internationale schaal de enige manier om natuur echt vrij van pesticiden te houden. Daarnaast kunnen grote bufferzones rond natuurgebieden helpen; die stroken zouden fungeren als pesticidevrije zones, bijvoorbeeld geschikt voor biologische teelt of grasland. Sommige provincies hanteren al buffermaatregelen voor stikstof rond natuurgebieden en zouden die regels mogelijk kunnen uitbreiden.
Provincies staan voor lastige afwegingen tussen natuurbescherming en economische belangen. Tot nu toe is volgens het bericht nog geen enkele provincie overgegaan tot het verlenen van de vereiste natuurvergunningen voor bestrijdingsmiddelen. Het WUR-rapport onderstreept dat bij bescherming van natuurkwaliteit zowel besluitvaardige ingrepen voor bestrijdingsmiddelen als voor stikstof nodig zullen zijn.